Малын хулгайлан гэмт хэргийн гаралт болон урьдчилан сэргийлэлтийн талаар ЦЕГ-ын урьдчилан сэргийлэх албаны ахлах мэргэжилтэн, Цагдаагийн хошууч А.Итгэлтээс зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Өвлийн улирал эхэлж, иргэд идшээ бэлдэж эхлэхээр мал хулгайлах гэмт хэрэг нэмэгддэг. Үүнээс урьдчилан сэргийлэх ямар арга хэмжээ авч байгаа бэ?
-Манай иргэд өвлийн улиралд идшээ бэлдэж эхэлдэг учраас үед мал хулгайлах гэмт хэргийн гаралт нэмэгдэг.Цагдаагийн ерөнхий газар, Мал эмнэлгийн ерөнхий газартай хамтарч мал хулгайлах гэмт хэргийн урьдчилан сэргийлж, хяналт шалгалтыг эрчимжүүлэх арга хэмжээг тогтмол зохион байгуулдаг.
“Мал, мах 2026” арга хэмжээг улсын хэмжээнд эхлүүлсэн. Цагдаагийн байгууллагаас хөдөлгөөнт болон байнгын постыг ажиллуулж хяналт тавьж байна. Махны гарал үүслийн гэрчилгээг цахимжуулсан. Мал махыг худалдан авч байгаа хүн бүр мал, махаа хаанаас нийлүүлэгдэж байгаа гарах боломжтой болсон.
-Малын хулгайн гэмт хэрэг энэ оны байдлаар хэчнээн хэрэг бүртгэгдсэн бэ?
-Малын хулгай өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад өссөн үзүүлэлттэй байна. Гэхдээ мал хулгайлах гэмт хэргийн илрүүлэлт улсын хэмжээнд 50.2 хувьтай байна. Малыг бэлчээр нь төхөөрч, амьдаар авч явах тохиолдол нэлээд гардаг. Цагдаагийн байгууллага Хэнтий, Төв, Завхан аймагт малын хулгайлж байсан үйлдлийг таслан зогсоож, мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж байна.
Мөн өнгөрсөн долоон хоногт Завхан аймагт 50 гаруй адууг хулгайлж, ачиж тээвэрлэх гэж байхад цагдаагийн байгууллага илрүүлж, таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч авсан. Одоо шалгалтын ажиллагаа үргэлжилж байгаа.
Малын хулгайчид эзэнгүй өвөлжөө хаваржааг ашиглаж малаа хашиж, тээврийн хэрэгсэл нууж байгаад мал хулгайлах гэмт хэргийг үйлдэж байна. Иймээс малчид малаа бэлчээрлэж байгаа газрын ойр орчимд ашиглахгүй байгаа өвөлжөө хаваржаа байна уу гэдгийг маш сайн харж, анхаарч байх хэрэгтэй.
-Өвлийн идэшний үеэр бод мал хулгайлах гэмт хэрэг зонхилон гардаг байх?
-Мал хулгайлах гэмт хэрэгт бог мал, бод мал гэж ялгахгүй гардаг. Намрын улиралд мал хулгайлах гэмт хэрэг идэвхиждэг. Иймээс малчид малдаа тавих хараа хяналтаа сайжруулах хэрэгтэй. Малаа байнгын хариулагтай байлгах хэрэгтэй байна.
-Мал хулгайлах гэмт хэрэг аль аймгуудад түлхүү гарч байна бэ?
-Мал хулгайлах гэмт хэрэг харилцан адилгүй байдаг. Аймаг бүрд малын хулгай тодорхой хэмжээгээр гардаг. Эхний хагас жилийн байдлаар мал хулгайлах гэмт хэрэг баруун аймгуудад нэлээд гарсан. Намрын цагт зүүн аймгууд буюу Хэнтий, Сүхбаатар аймагт малын хулгайлах гэмт хэрэг бүртгэгдэж эхэлж байна.
Иймээс иргэд малаа байнгын хариулгатай байлгах хэрэгтэй гэдгийг дахин хэлмээр байна. Мөн хилтэй залгаа ойрхон байдаг аймгуудын мал улирал солигдож байгаа үед салхи уруудаж, хил гарч явах тохиолдол ч гардаг. Мөн өөр аймгийн нутаг дэвсгэр очиж, мал сүрэгтэй нийлээд явах тохиолдол ч цөөнгүй байдаг.
