-НАСА-гийн Curiosity ровер гариг дээр улирлын чанартай ус асгарсан ул мөр олжээ-
Эрдэмтэд Ангараг гарагийн уур амьсгал огт өөр байсан гэсэн шинэ нотолгоог олсон байна. Хэрэв одоо энэ гариг хүйтэн, хуурай бол өнгөрсөн үеийн урт удаан хугацааны тэртээ үед энэ гаригт улирал солигдож, үер болж байсан гэсэн дүгнэлтийг "Nature" сэтгүүлийн шинэ нийтлэлд бичжээ.
НАСА-гийн Ангараг гаригийн шинжлэх ухааны лабораторийн ажлын хүрээнд 2012 оноос хойш Ангараг гарагийн Гейл тогоонд ажиллаж байгаа Curiosity роверын мэдээлэлд Тулуз дахь Францын астрофизик, гариг судлалын хүрээлэнгийн хамт олон дүн шинжилгээ хийжээ.
Оруулсан гэрэл зургуудаас харахад тогоон гадаргуу дээр зургаан өнцөгт хэлбэртэй "ландшафт" харагдаж байна. Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар энэ нь цаг агаарын мөчлөгийн өөрчлөлтөөс үүдэлтэй гэжээ. Тодруулбал, үер, усны түрлэг зэрэг хэт их чийгээс ган гачиг, хуурайшилт хүртэлх хувьсал өөрчлөлтийн нөлөөгөөр үүссэн. "Нойтон болон хуурай орчин нь пребиологийн химийн хувьслын хувьд чухал, магадгүй зайлшгүй шаардлагатай гэж үздэг" гэж нийтлэлийн зохиогчид онцлон тэмдэглэв.
Шавраар баялаг давхарга ба давсны эрдэс - сульфатаар баялаг давхаргын хооронд хагарлын хэв маяг олдсон. Шаварлаг эрдэс нь ихэвчлэн усанд үүсдэг бол сульфатууд нь чийг хатах үед бий болдог. Үүнээс гадна эдгээр хагарал нь гүехэн бөгөөд энэ нь ус хэдхэн см-ийн гүнд нэвтэрсэн гэсэн үг юм.
Эрдэмтэд Ангараг гарагийн судлагдсан хэсгийг 3.6 тэрбум жилийн өмнө буюу Ангараг гарагийн геологийн түүхийн Гесперийн үед үүссэн гэж тэмдэглэжээ. Энэ хугацаанд дээрх хэсэгт улирлын чанартай ус тогтмол асгарч, дараа нь хатаж ширгэж байжээ.
2022 оны арванхоёрдугаар сард Аризонагийн их сургуулийн эрдэмтэд Ангараг гарагийн гадаргуу дээр хайлсан чулуулаг буюу лаавын асар их хуримтлалыг илрүүлсэн. Эдгээр нь ойролцоогоор 50 мянган жилийн настай бөгөөд энэ нь Ангараг гарагийг судлах стандартаар цаг хугацааны хувьд нэлээд бага буюу хожуу юм.
Эрдэмтдийн үзэж байгаагаар энэхүү нээлт нь Ангараг гаригийн талаарх таамаглал санааг бүхэлд нь өөрчилсөн. Урьд нь энэ гараг 3 тэрбум жилийн өмнө дулаанаа алдаж хөрсөний улмаас бараг мөхсөн гэж тооцогддог байв. Харин хожим нь судалгаагаар энэ гараг геодинамикийн идэвхтэй болохыг харуулсан. Гариг судлаач Адриан Брокийн хэлснээр, энэ нь гараг "амьд" гэдгийг баталж байгаа юм.
Эх сурвалж: RBC.ru
