Төв Азид "Хийн холбоо" байгуулж, Хятад руу илүү их хий нийлүүлэх Кремлийн төлөвлөгөө Хятадын хамгийн том хий нийлүүлэгч Туркменистаны эсэргүүцэлтэй тулгарчээ.
"Туркменистан улс Оросыг Хятад руу хий нийлүүлдэг хоолойд холбохоор төлөвлөөгүй" гэж тус улсын Гадаад хэргийн яам мэдэгдэв.
Кремль Казахстан, Узбекистан хоёрыг урьсан “хийн холбоо”-г өргөжүүлэх тухай Москвагийн мэдэгдэл нь эргэлзээ төрүүлж, Туркменистаны эрх ашгийг шууд хөндөж байна гэж тус яамны мэдэгдэлд онцолжээ.
Туркменистан, Казахстан, Узбекистан улс хамтран төрийн өмчит “Туркменгаз” болон Хятадын CNPC компанийн барьсан хоолойгоор дамжуулан Хятадад хий нийлүүлж эхлээд байна. Жилд 55 тэрбум шоо метр хий нийлүүлдэг бөгөөд үүний 40 тэрбум шоо метр хийг Туркмен, үлдсэнийг нь Узбекистан, Казахстан нийлүүлдэг.
"БНХАУ-д нийлүүлэх хийн хэмжээг хуваарилах одоогийн схемд Туркменистан-Хятадын байгалийн хийн хоолойн төсөлд оролцогчдын тоог нэмэгдүүлэх төлөвлөгөө байхгүй" гэж Туркменистаны Гадаад хэргийн яам онцолжээ. Тус яам нийлүүлэлтийн схем, хэмжээг өөрчлөх талаар Ашхабадтай тохиролцсон байх ёстой, гэхдээ ийм хэлэлцээр хийгдээгүй байна гэжээ.
Орос улс Казахстан, Узбекистан руу илүү их хий нийлүүлж, харин эдгээр улсад үүссэн илүүдэл хэмжээг БНХАУ-д шахах төлөвлөгөөтэй байв.
Өнгөрсөн жил ЗСБНХУ-ын сүүлийн жилүүдээс хойшхи хамгийн бага хэмжээний (100 тэрбум шоо метр) хийг гадаадад худалдсан Газпромд Хятадын зах зээл маш их хэрэгтэй байгаа юм.
2022 оны хоёрдугаар хагаст Европын орнууд руу хийнийлүүлэхээ больсоны дараа Газпром 1.3 их наяд рублийн алдагдал хүлээж, татварын төсвөө төлөхийн тулд дансанд байгаа 2 их наяд рублийнхээ хагасыг буюу 1 их наядыг зарцуулахаас өөр аргагүйд хүрчээ.
Хятад улс энэ онд Оросоос 22 тэрбум шоо метр байгалийн хийг худалдан авах бөгөөд энэ нь дайны өмнөх ЕХ-ны импортын хэмжээнээс долоо дахин бага юм. Нийлүүлэлтийн хэмжээг жилд 100 тэрбум шоо метр хүртэл нэмэгдүүлэх, "Сибирийн хүч-2" хийн хоолойг барих талаар тохиролцох оролдлого үр дүнд хүрсэнгүй.
Гуравдугаар сард Москвад Владимир Путинтэй хийсэн хэлэлцээний үеэр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин удаан хүлээгдэж буй байгалийн хийн гэрээг зөвшөөрөөгүй бөгөөд гэсэн хэдий ч Оросын ерөнхийлөгч үүнийг бараг тохиролцсон гэж мэдэгджээ.
Харин үүнээс хоёр сарын дараа Бээжин Туркменистанаас шинэ хийн хоолой барих ажилд ногоон гэрэл асаав. Хэдийгээр Туркмений байгалийн хий Оросын хийнээс 30 хувиар илүү үнэтэй, Ашхабадтай хөнгөлөлт үзүүлэх хэлэлцээр бүтэлгүйтсэн ч Хятад улс жил бүр Туркменстанаас 30 тэрбум шоо метр импортлох “Line D” төслийг баталжээ.
2022 онд Хятад улс одоо байгаа гурван хоолойгоор дамжуулан Туркменистанаас 35 тэрбум шоо метр хий импортолж, үүний төлөө 10.3 тэрбум ам.доллар төлсөн. 2019 онд эхлүүлсэн "Сибирийн хүч"-ээр Оросын нийлүүлэлт 16 тэрбум шоо метр болж, өртөг нь 2.5 дахин бага, ойролцоогоор 4 тэрбум доллар байв.
Эх сурвалж: Мoscowtimes.ru
