"Хөгжлийн банк"-ны гэх 80 хүн, 4 хуулийн этгээдэд холбогдох эрүүгийн хэргийн гэм буруугийн шүүх хуралдаан 19 дэхь өдрөө үргэлжилж байна.
Энэ хэрэгт Нямжавын Батбаярыг Нийтийн албан тушаалтан буюу Монгол Улсын Эдийн засгийн хөгжлийн сайдаар ажиллаж байхдаа Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг, Монгол Улсын Хөгжлийн банкны Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга Б.Шинэбаатар, Монгол Улсын Хөгжлийн банкны гүйцэтгэх захирал Н.Мөнхбат нартай бүлэглэн Монгол Улсын Засгийн газрын 2013 оны 8 дугаар сарын 16-ны өдрийн 299 дугаартай “Нүүрсний экспортыг дэмжих талаар авах зарим арга хэмжээний тухай” тогтоолыг гаргаж шийдвэрлэн “Энержи ресурс” ХХК болон түүний хамаарал бүхий “Говийн зам” ХХК-нд эдийн засгийн давуу байдал бий болгосон гэж буруутгагдаад буй.
“Энержи Ресурс” ХХК нь 2011 онд “Ухаахудаг-Гашуунсухайт” чиглэлийн 245 км хатуу хучилттай авто зам барьж, ашиглалтад оруулсан бөгөөд Монгол Улсын Засгийн газар 2014 онд Хөгжлийн банкны санхүүжилтээр энэхүү замыг авсан байдаг.
Тэгвэл Улсын яллагчаас нотлох баримтыг шинжлэн судлах хүрээнд “MCS” ХХК-ийн захирлуудын зөвлөлийн дарга Ж.Оджаргалын өгсөн мэдүүлгийг уншив.
Гэрч Ж.Оджаргалын 2018 онд өгсөн мэдүүлэг:
-Хувийн хэвшил зам бариад явах нь бүтэхгүй юм билээ. Засагтай тохироод тарифаа батлуулаад байхад тэрийгээ мөрддөггүй. Байнга тарифаа буулга гэж шахдаг байсан. Хугацааны эцэст шилжүүлэх байтал хоёр жилийн дараа хурааж авсан. Манайх бол Засгийн газар өөрсдөө л шийд дээ гэсэн байр суурьтай байсан. Дээр хэлсэнчлэн манайх зам бариад холбогдох яам тамгын газартай нь гэрээ байгуулаад тарифаа хуулийн хүрээнд хянуулж, тогтоогоод, замаа ашиглуулж, хөрөнгө оруулалтаа нөхөх гээд ажиллаж байсан. Угаасаа нүүрсний экспортоос гол валютын орлогоо олдог. Нүүрсний экспорт манай улсын валютын нөөцийн томоохон хэсгийг бүрдүүлдэг. Тэр утгаараа Засгийн газраас нүүрсний экспортыг дэмжих үү гэдгийг байнга ярьж байсан. Бичиг цаас харахаар Засгийн газар нүүрсний экспортыг дэмжих талаар зарим арга хэмжээний 299 дүгээр тогтоолыг 2013 оны 8 сард гаргасан байдаг. Тус тогтоолын хэрэгжилтийг хангах замаар 2013 оны 9 дүгээр сард Эдийн засгийн хөгжлийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын 208 дугаар тушаалаар автозамын үнийг тогтоох үүрэг бүхий ажлын хэсэг байгуулагдан ажиллаж байсан. Иймд цаг хугацааны хувьд эхлээд Засгийн газраас 299 дүгээр тогтоол гаргасан. Эрсдэлийг төрд шилжүүлэх талаар тийм зүйл байхгүй. Эсрэгээрээ бид 106.8 сая ам.доллар буюу НӨАТ ороогүй дүн болох 180.1 тэрбум төгрөгийн зардлаа бүрэн авч чадаагүй. Валютаар авсан зээлийн ханшийн зөрүүнээс үүссэн алдагдал зэргээ бид бүрэн тооцож аваагүй. Ажлын хэсгээс тогтоосон 157,8 тэрбум төгрөгийн тухайд Ухаахудаг-Гашуунсухайт чиглэлийн автозамын шилжүүлэх гэрээнд заасан өдрийн ханшаар тооцох юм бол 91,6 сая ам.доллар байсан. Ханшийн зөрүүний алдагдал гээд 15-18 сая ам.долларын эрсдэлийг бид өөрсдөө үүрсэн. Энэ эрсдэлээ төр шилжүүлсэн зүйл байхгүй.
-“Говийн зам” ХХК, “Энержи ресурс” ХХК бол ашгийн төлөө хуулийн этгээд. Тэгэхээр тухайн автозамыг төрд худалдсанаар компанид ямар ашигт байдал үүссэн бэ?
-Бидний хувьд тус автозамыг төрд шилжүүлснээр ашигтай байдал үүссэн гэсэн зүйл алга. Дээр хэлсэнчлэн зам барихад гаргасан зардлаа авахдаа хүртэл ханшийн зөрүүнээс үүссэн алдагдлаа бүрэн олж авч чадаагүй. Автозамыг төрд шилжүүлснээр бид бусад компанийн адил нэгдсэн зохион байгуулалтад ороод тээвэрлэлтийн ажлаа гүйцэтгэж байсан. Харин төрийн хувьд бусад нүүрс экспортлогч компаниудын хувьд эсрэгээрээ таатай нөхцөл байдал үүсч байсан болов уу. Юуны өмнө төр тухайн автозамын өөртөө шилжүүлсэн авснаар 160 гаруй тэрбум төгрөгийн орлого олсон байна. Ухаахудаг-Гашуунсухайт чиглэлийн автозамыг шилжүүлэх гэрээ “Эрдэнэс Монгол”, “Эрдэнэс Тавантолгой” болон “Энержи Ресурс”, “Говийн зам” компаниуд хооронд байгуулагдсан байдаг. Тухайн гэрээгээр автозамыг “Эрдэнэс Монгол” компани рүү шилжүүлж, тус компаниас төлбөрийг шилжүүлсэн байдаг. Ингэхдээ 157,8 тэрбум төгрөгөөр анхнаасаа Монголын аж ахуйн нэгж гүйцэтгэгч компаниудын төлбөрийг барагдуулахад ашиглагдахаар яригдаж, шилжүүлсэн байдаг.
