УИХ-ын өнөөдрийн хуралдаанаар Мөнгөн зээлийн үйл ажиллагааг зохицуулах тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн төсөл болон намрын ургац хураалт болон өвөлжилтийн бэлтгэл хангах чиглэлээр авч хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээний талаар Ерөнхий сайд мэдээлэл хийхээр товлосон. Мөн макро эдийн засгийг тогтворжуулах чиглэлээр баримтлах бодлого, экспортыг нэмэгдүүлэх тухай арга хэмжээний талаар ЭЗХ-ийн сайд Ч.Хүрэлбаатар мэдээлэл хийхээр болсон юм.
ЗГХЭГ-ын даргаас Ерөнхий сайдын мэдээллийг хойшлуулах тухай албан бичиг ирүүлснийг харгалзан хойшлуулсан гэдгийг УИХ-ын дарга хэлэв. Харин АН-ын бүлгийн зүгээс үүнийг хариуцлагагүй байдал хэмээн үзэж буйгаа илэрхийлэв. УИХ-ын даргад ирүүлсэн албан бичгийн дагуу Ш.Адьшаа, О.Цогтгэрэл, Д.Өнөрболор, Н.Алтанхуяг нарын гишүүд үг хэллээ.
Ш.Адьшаа: Ховд аймгийн ИТХ ээлжит бус хуралдаан зарлаж, Их нууруудын хотгор гэдэг газарт Ашигт малтмалын газрын тосны хайгуул хийх асуудлыг хэлэлцэх гэж байна
УИХ-ын гишүүн Ш.Адьшаа:
Төсвийн тухай хуультай хамт олон хуулийн төслийг өөрчлөх санал Засгийн газраас оруулж ирсэн. Ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг өргөн мэдүүлэхдээ салбар хариуцсан сайдаас нь санал авалгүй оруулж ирсэн байгаа юм. Гол үзэл баримтлал нутгийн захиргааны байгууллага гол лиценз эзэмшигчтэй гэрээ байгуулж, хандив тусламж авах тухай зохицуулалтыг оруулж иржээ. Дээр нь ажиллах хүчний асуудлыг хөндөж оруулж ирсэн байна. Төсвийн тухай хуулийг далимдуулж оруулж ирсэн энэ зүйл үнэхээр хардлага төрүүлж байна. Лиценз эзэмшигч нөхөд орон нутагт хандив нэрээр өгсөн мөнгийг хэдэн дарга нь хувааж авдаг байдлыг хуулиар баталгаажуулж байна. Засгийн газар энэ хуулиа татаж ав. Ховд аймгийн ИТХ өнөөдөр ээлжит хуралдаанаа зарлаж, Монгол Улсын цэвэр усны нөөцийн 70 хувь байдаг Их нууруудын хотгор гэдэг газарт Ашигт малтмалын газрын тосны хайгуул хийх асуудлыг хэлэлцэх гэж байна. Энэ одоо юу вэ. Өчигдөр талх Ганхуяг гэдэг нөхөр тэнд очиж өвс тэжээл өгсөн. Дээр нь Эрдэнэбүрэнгийн УЦС-ын ашиглалтын газрын дарга гэх Гантулга дүү нь баруун бүсийн түүний дотор Хар ус нуурын ай сав газарт орон нутгийн засаг захиргаагаар далимдуулж, хууль бус үйл ажиллагаа явуулахыг бид зөвшөөрөхгүй ээ. Өнөөдөр хандив тусламж, ажлын байр нэрээр хуульчилж, юу хийх гээд байна вэ.
Д.Өнөрболор: Хувийн хэвшлийн оролцоог зах зээлд нэмэгдүүлэх талаар Засгийн газар үнэхээр ажиллаагүй
Харин өнөөдрийн УИХ-ын хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад байхгүй Төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуулийн төслийн талаар УИХ-ын гишүүн Д.Өнөрболор “Энэ хууль нь Эдийн засгийн реформ хийнэ гэсэн УИХ-ын концевцийг алдагдуулж байгаа учраас гишүүд үүнд нухацтай, анхаарал тавьж хандаач ээ. Эдийн засгийн бодит хямрал болж, валютын цонх хумигдсан, эдийн засаг агшсан энэ нөхцөлд төсвийн ачааллыг бууруулах, хувийн хэвшлийн оролцоог зах зээлд нэмэгдүүлэх талаар Засгийн газар үнэхээр ажиллаагүй гэж үзэж байгаа учраас энэ хуулиа татаж авахыг шаардаж байна” гэлээ.
Н.Алтанхуяг: Монгол Улсын Шадар сайдын асуудлыг төсөв дагасан хуулиар ярьдаггүй
УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуяг:
Улсын төсвийг хэлэлцэж байгаа энэ үеэр холбогдох хуулиудад нэмэлт өөрчлөлт оруулахаар оруулж ирдэг. Энэ удаа Засгийн газраас буруу зүйл хийгээд байна шүү. Б.Жавхлан сайд, Ардын намын 62-т хандаж хэлэхэд үүнийг хуулийг хулгай гэдэг. Төсвийн хуулийг хэлэлцэж байхад хажуугаар нь янз бүрийн хуулийг оруулаад давхар батлуулдаг практик өмнө нь ч байсан. Өмнө нь гарсан гурван жишээ хэлье. Жишээлбэл, Монгол Улсын Шадар сайдын асуудлыг төсөв дагасан хуулиар ярьдаггүй. Хөгжлийн асуудал хариуцсан сайд нь Шадар сайд байхыг би хувьдаа дэмждэг. Гэхдээ төсөв ярьж байхад хулгайгаар энэ албан тушаалын өмнө Шадар сайд гэж нэмж болохгүй ээ. Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүний тухай хуулиар тусгайлан хэлэлцэх ёстой. Хоёрт, Ашигт малтмалын тухай хууль байна. Монголчууд энэ баялагтаа эзэн болох уу, эс болох уу. Амлалтаасаа буцсан эсэхээ та бүхэн ард түмэндээ хэлмээр байна. Ашигт малтмалын тухай хуульд орж ирж байгаа энэ өөрчлөлтөд Уул уурхайн сайд Ганбаатар нь өөрөө санал өгөөгүй байхад Төсвийн хуулийг дагуулж хулгай хийж байна. Орон нутагт эрх мэдэл өгөх нэрийдлээр орон нутаг хээл хахууль авлигад идэгдэх боломжийг гаргаж өгөөд байгаа юм биш үү. Гуравт, үүсмэл орд гэж нэг юм шинээр гаргаж ирсэн. М.Энхболдыг УИХ-ын дарга, Ж.Эрдэнэбатыг Ерөнхий сайд байхад гаргасан. Мөн л төсвийг хэлэлцэж байх явцад ашигт малтмалын тухай хуульд оруулж ирээд өнөөдөр Эрдэнэтэд байгаа хэдэн овоолгыг миний өмч гэчихсэн сууж байна. Нэг компани хоёр тэрбум ам.долларын овоолгыг авчихаад миний өмч гээд сууж байна. Хуулийн дагуу энэ чинь үүсмэл орд, Эрдэнэтийн өмч биш гэдэг. Энэ хулгайгаа зогсоох цаг болоогүй юу.
Г.Занданшатар дарга бол “Байнгын хороон дээр хэлэлцүүлгийн үеэр ярь” гэсэн жижүүрийн хариулт хэлдэг. Энд үнэндээ УИХ институцийн түвшинд үйл ажиллагаа явуулаад байгаа юм алга. МАН-ын 62 бодлогоо гаргаад өөрсдийнхөө зөв гэснээр яваарай. Түүнээс бид УИХ-д үг хэлээд, ард түмэн санал бодлоо дамжууллаа гээд хууль болохгүй юм байна. Болох боломж ч алга. Та нар арай хэтрүүлсэн байна шүү. Хуулийн хулгай гээд би гурван жишээ хэлсэн шүү. Хөгжлийн сайдыг Шадар сайд болгож болно оо. Хуулиа өргөн бариад ярь л даа. Та нар энэ дээрээ анхаарал тавьж, засч залруулахгүй юм уу.
Макро эдийн засгийг тогтворжуулах чиглэлээр баримтлах бодлого, экспортыг нэмэгдүүлэх тухай арга хэмжээний талаар ЭЗХ-ийн сайд Ч.Хүрэлбаатар мэдээлэл хийлээ.
