Өнгөрөгч хэд хоногт монголчууд бид машиндаа шатахуунгүй, зуухандаа түлшгүй, удирдах төр засаггүй, сургах багшгүй "аж төрлөө". Энэ долоо хоногоос жигдрэх нь үү гэтэл нэмээд эмч нар ажил хаялт зарлахаа мэдэгдэж орхилоо. Нийгмийн суурь салбар болсон эрүүл мэнд, боловсрол салбарын ажилчдын зүгээс нийгмийн баталгаа болсон цалин хөлсийг нь 3.5 саяд хүргэх шаардлагыг тавьж буй. Харин энэ нөхцөл байдалд Засгийн газар бүх төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарын урсгал зардлаас тус бүр 10 хувийг хасах байдлаар багш нарын цалинг 15-20 хувь, эмчийн цалинг 10-15 хувиар нэмэх шийдлийг танилцуулсан боловч тусыг эс олсон нь өнөөдрийг хүртэл хэлэлцээрийн ширээний ард суугаагүйгээс харагдаж байна.
Өөрөөр хэлбэл, төсвийн хэлэлцүүлэг үргэлжилж буй энэ цаг үед багш, эмч нарын цалинг нэмэх асуудал Засгийн газрын мэдлээс хальж, парламентын нэн тэргүүнд шийдэх ёстой асуудал болоод байна.
Үүнийг "мэдэрсэн" гишүүд эхнээсээ зарчмын зөрүүтэй санал гаргаж, цалин нэмэх шийдлээ танилцуулж эхлээд буй. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн, Ш.Бямбасүрэн, Ч.Лодойсамбуу нарын зүгээс ирэх оны төсөвт тусгагдсан 22 төсөл арга хэмжээг "тэвчих" замаар 1.2 их наяд төгрөгийг хэмнэж эмч, багш нарын цалинг нэмэх санал гаргасан. Хэдийгээр тэдний эл санал байнгын хороон дээр дэмжигдээгүй боловч чуулган дээр дахин оруулж ирэхээ мэдэгдээд байгаа юм. Тэгвэл тэд төсвөөс ямар зардлыг хэмнэх боломжтой гэж үзэв гэдгийг харъя.
-Спорт заалны барилгаас 7.9 тэрбум төгрөгийг гаргах боломжтой-
Барилга, байгууламжтай холбоотой төсөв олны анхааралд өртдөг басхүү шүүмжлэл дагуулдаг. Тэгвэл гурван гишүүний зүгээс барилга байгууламжтай холбоотой дараах төслүүдээс нийт 17 тэрбум төгрөгийг хэмнэх боломжтой гэж үзжээ. Үүний 7.9 нь спорт заалны барилгын санхүүжилт байгаа юм.
- Баян-Өлгий, Өлгий суманд баригдах аялал жуулчлал, спортын цогцолборын барилга -3.7 тэрбум төгрөг
- Спорт заалын барилга /Ховд, Буянт сум / - 1.3 тэрбум төгрөг
- Спорт заалын барилга /Ховд, Буянт сум / - 970 сая төгрөг
- Спорт цогцолборын барилга /Сэлэнгэ, Сайхан сум/ - 2 тэрбум төгрөг
- Шинэ ховд үйлдвэрлэл технологийн паркийн арьс, шир боловсруулах үйлдвэрийн цэвэрлэх байгууламж /Ховд, Жаргалант сум/ - 9.67 тэрбум төгрөг
-Шинэ хоршоод төсөвлөсөн 608 тэрбум, хүнсний ногоо, ноос, арьс ширний урамшуулалд төсөвлөсөн 33.9 тэрбум төгрөгийг хэмнэх боломжтой-
Мөн хөдөө аж ахуйн салбарт хэрэгжүүлж буй төсөл хөтөлбөрүүдэд олгох урамшуулал, татаастай холбоотойгоор дараах хэмнэлтийг хийж болно гэж гаргажээ. Тодруулбал,
- Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал үндэсний хөдөлгөөн: Хүнсний болон үрийн улаан буудайн нөөц бүрдүүлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулж, эргэлтийн хөрөнгийн сантай болоход зориулсан татаас - 23 тэрбум төгрөг
- Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал үндэсний хөдөлгөөн: Төмс, хүнсний ногооны үйлдвэрлэлд инновац нэвтрүүлэх, техник, технологийн шинэчлэл хийх зорилгоор тухайн жилд худалдан авсан техникт 50 хувийн хөнгөлөлт үзүүлэх, бордоог хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр олгох, бэлчээрийн ашиглалт, хамгааллыг сайжруулах, отрын нөөц бэлчээр, усан хангамж, өвс, тэжээлийн нөөц, хангамжийг нэмэгдүүлэх зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд зориулсан татаас - 24 тэрбум төгрөг
- Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал үндэсний хөдөлгөөн: Төмс, хүнсний ногооны үйлдвэрлэлд инновац нэвтрүүлэх, техник, технологийн шинэчлэл хийх зорилгоор тухайн жилд худалдан авсан техникт 50 хувийн хөнгөлөлт үзүүлэх, бордоог хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр олгох, бэлчээрийн ашиглалт, хамгааллыг сайжруулах, отрын нөөц бэлчээр, усан хангамж, өвс, тэжээлийн нөөц, хангамжийг нэмэгдүүлэх зэрэг арга хэмжээг хэрэгжүүлэхэд зориулсан татаас -13.9 тэрбум төгрөг
Түүнчлэн Атрын аян, Шинэ хоршоо, Цагаан алт зэрэг хөтөлбөрөөс ч хэмнэх боломжтой гэж үзжээ. Тодруулбал,
- Атар-4 аян: Хүнсний ногооны урамшуулалд - 11.5 тэрбум төгрөг
- Цагаан алт үндэсний хөдөлгөөн:-ий Ноосны урамшуулал - 15.6 тэрбум төгрөг
- Цагаан алт үндэсний хөдөлгөөн:-ий Арьс ширний урамшуулал - 6.2 тэрбум төгрөг
- Цагаан алт үндэсний хөдөлгөөн:-ий Арьс ширний урамшуулал - 600 сая төгрөг
- Шинэ хоршоо-чинээлэг малчин хөдөлгөөн: Хөнгөлөлттэй зээл, зээлийн хүүгийн дэмжлэг - 608 тэрбум төгрөг
-Төрийн шагнал, одон, медалиас 1.8 тэрбум төгрөгийг гаргаж болно-
Мөн:
- -Нэг удаагийн тэтгэмж, шагнал урамшуулалд төсөвлөсөн - 11.3 тэрбум төгрөг
- -Төрийн шагнал, одон, медалиас - 1.8 тэрбум төгрөг
- -Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажилд төсөвлөсөн - 204 тэрбум төгрөгийг ч багтаажээ.
-Улсын төсөвт үйлдвэрийн газарт олгох 2 тэрбум төгрөгийн татаас-
Харин төрөөс олгох бусад татаастай холбоотойгоор дараах хэмнэлтийг хийж болно гэж үзжээ.
- Хувийн хэвшлийн байгууллагад олгох татаас - 56 тэрбум төгрөг
- Зээлийн хүүгийн татаас - 113 тэрбум төгрөг
- Улсын төсөвт үйлдвэрийн газарт олгох татаас - 2 тэрбум төгрөг
- Хүүгийн өгөөжийн зөрүү - 45 тэрбум төгрөг
