Б.Батмэнд: “Үлэмжийн чанар” дуулалт жүжиг нь цэвэр монгол дуулалт жүжиг

Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид Ноён хутагт Данзанравжаагийн мэлмий гийсний 220 жил, “Үлэмжийн чанар” дуулалт жүжгийн 15 жилийн ойд зориулан энэхүү дуулалт жүжгийг тавдугаар сарын 19-нд 19.00 цагаас, тавдугаар сарын 20-нд 17.00 цагаас тус тус толилуулах гэж байна. Энэхүү жүжигт "Үлэмжийн чанар" дуу үүссэн түүх болон Ноён хутагт Данзанравжаагийн амьдарч байсан цаг үеийн байдал, түүний амьдралын тухай өгүүлэх юм. "Үлэмжийн чанар" дуулалт жүжгийг Говийн тавдугаар ноён хутагт Данзанравжаагийн мэлмий гийсний 205 жилийн ойг тохиолдуулан 2008 онд анх тайзнаа тавьж байсан бөгөөд ингэхдээ Улсын драмын эрдмийн театр, Үндэсний урлагийн их театрын уран бүтээлчид хамтран тоглож байснаараа онцлог юм. Уг бүтээлийн гол дүр буюу V ноён хутагт Данзанравжаагийн дүрийг амилуулж буй Үндэсний урлагийн их театрын гоцлол дуучин, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин Б.Батмэндтэй ярилцлаа.

-“Үлэмжийн чанар” анх 2008 онд тайзнаа амилж байсан. Танай театрын урын сангийн бодлогын хүрээнд энэхүү жүжгийг толилуулж байсан уу?

-Энэхүү дуулалт жүжгийг тайзнаа анх амилуулах санаачилгыг УИХ-ын гишүүн асан Л.Одончимэдийн тэргүүлдэг байсан “Ноён хутагт” сангаас гаргаж, манай Үндэсний урлагийн их театр хамтран бүтээж байсан.

-Драмын театрын уран бүтээлчидтэй хамтран тавих нь найруулагчийн шийдэл байсан уу?

-Жүжгийн гол онцлог нь яриа нэлээд их давамгайлдаг онцлогтой жүжиг. Магадгүй тийм учраас драмын жүжигчидтэй хамтарч ажилласан юм болов уу гэж бодсон. Тухайн жил нээлтийн тоглолтод л драмын жүжигчидтэй хамтарч тоглосон. Түүнээс хойшхи 15 жилийн хугацаанд ҮУИТ-ын уран бүтээлчид дангаараа тоглож ирсэн.

-Анх тайзнаа тавьснаас хойш хэдэн удаа тоглосон бэ. Байнга тоглогддог бүтээлийн нэг биш шүү дээ?

-Цөөнгүй удаа тоглосон байдаг.

Б.Батмэнд: “Үлэмжийн чанар” дуулалт жүжиг нь цэвэр монгол дуулалт жүжиг

-Таны хувьд анхнаасаа гол дүр байсан уу?

-Гол дүр буюу Данзанравжаад Хөдөлмөрийн баатар, ардын жүжигчин Д.Цэрэндагва тоглож байх үед миний бие дублёрдож орж байсан. Тэр цагаас хойш энэ бүтээлтэйгээ хамт байна.

-Энэ удаад багагүй ач холбогдол өгч толилуулах гэж байх шиг байна. Энэ удаагийн тоглолтод найруулгын ямар нэгэн шинэчлэл орж байгаа юу?

-Найруулагчийн хувьд бага зэрэг өөрчлөлт хийж байгаа. Жүжгийн үндсэн агуулгын хувьд огт өөрчлөлт ороогүй. “Үлэмжийн чанар” дуулалт жүжиг нь цэвэр монгол дуулалт жүжиг. Залуучууд үндэсний урлагийн бүтээлийг үзэгчиддээ хүргэхийн янз бүрийн найруулгыг хийж байгаа. Харин манай театрын хувьд язгуур зүйлээ авч явах ёстой.

-Саяхан Хутагтын нутгийг зорьж ирсэн. 220 жилийн ой гэдэг утгаараа багагүй бүтээн байгуулалт, ажил өрнөж байна. Энэхүү дуулалт жүжгийг Дорноговь аймагт толилуулах болов уу?

-Бидний хүсэл мөрөөдөл маш их байна. Их хутагтын нутагт тэр тусмаа Хамрын хийдэд Саранхөхөө театрын туурин дээр тоглох бодол бий. Гэхдээ энэхүү уран бүтээлд Үндэсний урлагийн их театрын 200-аад уран бүтээлч оролцож буй. Улсын төсвийн боломж бололцоогоор толилуулна гэвэл боломжгүй л байх шиг байна. Хутагтыг шүтдэг, сайн санаат хүмүүс энэхүү жүжгийг нутагт нь толилуулах санал тавьбал уран бүтээлчид бид дуртай хүлээж авна.

-Үндэсний урлагийн их урлагийн зуны тоглолт удахгүй эхэлнэ. Бэлтгэл ажил эхэлсэн үү. Энэ жилийн хувьд Дуурь бүжгийн эрдмийн театрт толилуулна гэсэн сураг гарсан?

-Тийм ээ. Бэлтгэл ажил эхэлсэн явж байна. Энэ сарын 22-нд хамтран ажиллагч байгууллагуудтай уулзалт хийнэ. Энэ жилийн хувьд жуулчдад зориулсан “Монгол урлагийн гайхамшиг” тоглолтоо Дуурь бүжгийн эрдмийн театрт толилуулна.

-Соёл урлагийн байгууллагынхан маргааш Төв талбайд жагсахаа илэрхийлээд буй. Танай театрын уран бүтээлчид нэгдэх үү?

-Нэгдэж байгаа. Өнөөдөр бидний ихэнх нь 700 гаруй мянган төгрөгийн цалин авч байна. Өнөөдөр л өөрчлөхийн төлөө дуугарахгүй бол бүтэхгүй нь. Бид өөрсдийнхөө төлөө дан ганц нэгдээгүй. Маргааш энд ирж ажиллах уран бүтээлчдийнхээ төлөө ч бас санаа зовж байна. Мэргэжлийн урлагийн байгууллагууд ажиллах хүчингүй болох нь шүү дээ.

"Үлэмжийн чанар" дуулалт жүжгийн гол дүрийн танилцуулга

V ноён хутагт Данзанравжаа-Үндэсний урлагийн их театрын дуучин, гавьяат жүжигчин Б.Батмэнд