УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Засгийн газраас өргөн барьсан Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж байна. Засгийн газрын өргөн барьсан төсөлд УИХ-ын сонгуулийг холимог тогтолцоог Үндсэн хуульдаа зааж, УИХ-ын гишүүний тоог хоёр дахин нэмэгдүүлэхээр тусгасан юм.
Сөрөг хүчний хувьд Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөлд тусгасан УИХ-ын гишүүний тоог 152 болгохыг дэмжихгүй байр суурьтай байгаа юм байна.
УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа: Нэг асуултыг Ерөнхий сайдаас тодорхой асуумаар байна. Иргэд ҮХНӨ оруулаад ирэх намар УИХ-ын ээлжит сонгуулиа явуулах гээд байна гэдэг зүйл яриад байна. Энэ дээр та тодорхой хариулт өгнө үү.
Миний хувьд сонгуулийн холимог тогтолцоог идэвхтэй дэмжиж ажилласан. Өнөөдөр холимог тогтолцоо Үндсэн хуульдаа ороод түгжигдэх гэж байгаад баяртай байна. Сонгуулийн тогтолцоог УИХ юм уу, Цэц шийдэж байгааг зөв гэж боддоггүй. Үүнийг Үндсэн хуульдаа оруулж байгааг дэмжинэ. Гол нь төлөөллийн ардчилал бий болох боломжтой тогтолцоо юм.
Харин УИХ-ын гишүүдийн тоог 152 болгохыг дэмжихгүй байна. Манай гишүүд тайлбар хийж байхдаа өөрсдийгөө доош нь хийж байна. Олон болохоороо лоббинд автахгүй, олон болохоороо авлигад өртөхгүй гэнэ. Бид цөөхүүлхнээ, ганцаараа байсан ч ийм лоббинд өртөж болохгүй ш дээ. Олон болохоороо больчихдог гэсэн зүйл байхгүй шүү. Нэг гишүүн олон байнгын хороонд байгаа нь сөрөг тал бий байх. Гэхдээ ингэж өөрсдийгөө дорд үзэж болохгүй. Дараа дараагийн хэлэлцүүлгээр тоо буурахгүй бол дэмжих боломжгүй.
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ: Үндсэн хуульдаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулчихаад намар сонгууль хийх гэж байна гэж байна. Тийм зүйл болохгүй. Парламент бол манай улсын тусгаар тогтнол, ардчилал, эрх чөлөөний бэлгэдэл. Ард түмний сонгож байгуулсан Үндсэн хуульт байгууллага. Хэн нэг хүн тараая гээд тарчихдаг, гадна дотны аливаа шахалтаар үйл ажиллагаа явуулдаг байгууллага биш. Тийм учраас Монгол Улсын УИХ-ын ээлжит сонгууль яг цагтаа болно. Үүнд манай иргэд, хувийн хэвшил, улс төрийн намууд тайван байж болно гэдгийг хариуцлагатай хэлье. Цаашдаа ч бүрэн эрхийн хугацаа өөрчлөгдөхгүй байх ёстой. Нөгөө талд сонгуулийн реформ хийхэд бэлтгэл ажлаа маш сайн хангах ёстой. Тэгэхгүйгээр эрх баригч нам өөртөө ямар нэгэн давуу байдал үүсгэх мэтээр асуудалд хандахгүй. Улс төрийн намууддаа тэгш боломжийг олгож өрсөлдөгчөө ямар нэгэн байдлаар гүтгэх, харлуулах биш, бодлогын мэтгэлцээнээр өрсөлдөх цоо шинэ соёл 2024 онд бүрдээсэй гэж хүсч байна.
Хоёрт, УИХ-ын гишүүний тооны асуудал дээр Засгийн газраас хэлэлцүүлэг өрнүүлэх үүднээс оруулж ирж байгаа. Эцэслэн батлах эрх гагцхүү УИХ-ын онцгой бүрэн эрхэд хадгалагдаж байна. Тоон дээр олон удаагийн хэлэлцүүлгүүд явсан юм байна лээ. 1992 оноос УИХ-ын гишүүдийн тоог 99, 108, 152 болгох талаар хувилбарууд яригдсан. Одоо байгаа 72 дээр тойрог хасаж маргаан үүсгээд яах вэ, төлөөллөө хоёр дахин нэмэх агуулга явж байгаа юм.
