Оросын хувийн цэргийн "Вагнер" компани тэдний хөлсний цэргүүд одоогоор Суданд байхгүй гэж баталж байгаа. Гэхдээ олон эх сурвалжийн үзэж байгаагаар тэнд "Вагнер"-ийн ашиг сонирхол, харилцаа холбоо байдаг.
"Вагнер"-ийн үүсгэн байгуулагч Евгений Пригожин хэлэхдээ, Суданд хоёр жил гаруй хугацаанд тус компанийн нэг ч байлдагч байгаагүй гэжээ.
Судан дахь алтны сонирхол
2017 онд Суданы тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Омар Башир Олон улсын эрүүгийн шүүхээс Дарфурын хүн амыг хоморголон устгасан хэрэгт буруутгагдаж байх үедээ Москва руу нисч, тэнд Оросын эрх баригчидтай хэд хэдэн гэрээ хэлэлцээрт гарын үсэг зурсан.
Үүнд, Улаан тэнгис дэх Порт Суданд Оросын тэнгисийн цэргийн бааз байгуулах гэрээ, Оросын "M Invest" фирм, Суданы Ашигт малтмалын яамны хооронд алт олборлох концессын гэрээ зэрэг багтсан байна.
Тодотгоход, Судан алт олборлолтын хэмжээгээр Африкт гуравдугаарт ордог. "Евгений Пригожин болон түүний сүлжээ нь Суданы байгалийн баялгийг хувийн ашиг сонирхлын үүднээс ашиглаж, хор хөнөөлтэй нөлөөгөө дэлхий даяар түгээж байна" гэж тухайн үеийн АНУ-ын Сангийн сайд Стивен Мнучин 2020 онд мэдэгджээ.
Тиймээс "M Invest" болон "Meroe Gold"-ын эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авч байв.
CNN мөрдөн байцаалт явуулж, Суданаас алтыг Вагнерийн үйл ажиллагаа явуулдаг Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс руу газраар экспортлодог бөгөөд энэ экспорт нь Суданы албан ёсны статистикт тусгагдаагүй болохыг олж мэджээ.
Үүнээс гадна өнгөрсөн онд Британийн Daily Telegraph сонинд мэдээлснээр багагүй хэмжээний алтыг цэргийн нисэх онгоцны буудлуудаар хууль бусаар гаргажээ.
"Вагнер" PMC Суданд өөр юу хийдэг вэ
2017 оноос хойш Орос болон гадаадын эх сурвалжууд "Вагнер"-ын Суданд байгаа хөлсний цэргүүдийг дүрсэлсэн зураг, видео бичлэгийг удаа дараа нийтэлсэн. Эдгээр эх сурвалжийн мэдээлснээр тэд Суданы цэргүүдийг сургаж дадлагажуулж, олон нийтийн эсэргүүцлийг дарахад тусалдаг гэжээ.
2021 онд "Wagner"-ийн харьяа Telegram суваг хоёр жилийн өмнө тус компанийн байлдааны үндсэн бүрэлдэхүүний нэг командлагч Суданы цэргийнхэнд дурсгалын тэмдэг гардуулж байгаа ёслолын гэрэл зургуудыг нийтэлжээ.
Түүнчлэн долдугаар сард мөн Вагнерийн хөлсний цэрэг болон Суданы цэргүүд нисдэг тэргэнээс шүхрээр бууж буй бичлэгийг нийтэлсэн байна.
Суданд "Вагнер" хэр нөлөөтэй вэ
АНУ-ын Сангийн яам "Вагнер"-ыг Суданд "хагас цэрэгжүүлсэн ажиллагаа явуулж, авторитар дэглэмийг хадгалахад тусалж, байгалийн баялгийг нь тонож байна" гэж үзэж байгаа юм.
Их Британийн Хатан хааны нэгдсэн батлан хамгаалах судалгааны хүрээлэнгийн доктор Жоана де Дейс Перейра хэлэхдээ "Эхэндээ 2018 онд тэд Суданы армийг сургадаг 100 орчим хүнтэй байсан бөгөөд үүнээс хойш харилцаа нь бүх талаар өргөжин хөгжсөн" гэжээ.
Суданы хэвлэлүүдийн мэдээлснээр тус улсад Вагнерчуудын тоо хожим 500 болж өссөн. Тэдний ихэнх нь баруун өмнөд хэсэгт буюу Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улстай хиллэдэг Ум Дафук тосгонд суурьшжээ.
2019 онд Суданд ерөнхийлөгч Омар Баширын эсрэг олон нийтийн эсэргүүцлийн жагсаал өрнөхөд Суданы тагнуулын байгууллагуудын хамт "Оросын дайчид" эдгээр эсэргүүцлийг анхааралтай ажиглаж байсан гэж "Sudan Tribune" мэдээлсэн ч Суданы эрх баригчид үүнийг үгүйсгэсэн юм.
Африк дахь оросуудын үйл ажиллагааны тухай номын зохиогч Самуэль Раманигийн хэлснээр "Вагнер" ерөнхийлөгч Баширыг дэмжих суртал ухуулгын кампанит ажлыг удирдаж байжээ.
Доктор Рамани "Пригожин жагсагчдыг Израилийг дэмжигч, Исламын эсрэг гэж буруутгахыг санал болгосон" гэж хэлсэн байдаг. Түүний хэлснээр энэ нь Баширын тагнуулын албадтай зөрчилдөхөд хүргэсэн бөгөөд "Вагнер" эцэст нь Баширыг түлхэн унагасан генерал Абдель Фаттах аль-Бурханыг дэмжихээр шийджээ.
Доктор Раманигийн хэлснээр "Оросын Гадаад хэргийн яам Суданы төрийн эргэлтийн эсрэг байсан бол Пригожин харин аль-Бурханыг засгийн эрхэнд гарсныг сайшаан хүлээн авсан" гэжээ.
Дараа нь 2021-2022 онд "Вагнер" генерал аль-Бурхантай одоо дайтаж байгаа Шуурхай туслах хүчинтэй харилцаа холбоогоо бэхжүүлсэн. Пригожин Шуурхай туслах хүчний командлагч, Хемети гэгддэг генерал Мохамед Хамдан Дагалогийн мэдэлд авсан алтны уурхайнуудыг сонирхож байсан баримт бий.
Хемети өнгөрсөн жил Москвад айлчилж байв.
Эх сурвалж: ВВС
