Суданы нийслэл Хартум болон тус улсын бусад хэсэгт үүсээд буй тулалдаан нь тус улсын цэргийн удирдлагын эрх мэдлийн төлөөх ширүүн тэмцлийн шууд үр дүн юм.
Нийслэл хотын стратегийн чухал цэгүүдэд хагас цэрэгжүүлсэн хүчин болох Шуурхай туслах хүчин болон байнгын армийнхны хооронд мөргөлдөөн болж байна.
2021 оны аравдугаар сард төрийн эргэлт гарснаас хойш Суданыг генералуудын зөвлөл удирдаж байгаа бөгөөд хамгийн тэргүүлэх хоёр хүчний хооронд зөрчилдөөн хурцдаж мөргөлдөөн гараад байгаа нь энэ юм.
Тэдний нэг нь тус улсын зэвсэгт хүчний тэргүүн, де-факто ерөнхийлөгч генерал Абдель Фаттах аль-Бурхан юм. Хоёр дахь нь түүний орлогч бөгөөд Шуурхай туслах хүчний командлагч, генерал Мохамед Хамдан Дагало буюу Хэмети юм.
Тэд улс орны чиг хандлага, иргэний засаглалд шилжих асуудлаар санал зөрөлдөж байжээ. Гол маргаан 100 мянга орчим бие бүрэлдэхүүнтэй Шуурхай туслах хүчнийг байнгын армийн бүрэлдэхүүнд оруулах төлөвлөгөө, дараа нь армийг хэн удирдах вэ гэсэн асуудлаас үүджээ.
Хэлэлцээрээр нөхцөл байдлыг шийдэж чадна гэсэн найдвар биелсэнгүй, хэлэлцээр хэзээ ч болоогүй. Бямба гарагийн өглөө хэн эхэлж гал нээсэн нь тодорхойгүй байна.
Шуурхай туслах хүчин гэж юу вэ?
Тэд 2013 онд Дарфур дахь босогчдын эсрэг харгис хэрцгий тулалдсан "Жанжавид" зэвсэгт хүчний үндсэн дээр байгуулагдсан. Тэр цагаас хойш генерал Дагало Йемен, Ливийн мөргөлдөөнд оролцож, Суданы зарим алтны уурхайнуудыг хянадаг хүчирхэг цэргийн бүлэглэл байгуулжээ.
Шуурхай туслах хүчний командлагч, генерал Мохамед Хамдан Дагало
Мөн тус бүлгийн гишүүдийг хүний эрхийг зөрчсөн, тэр дундаа 2019 оны зургадугаар сард 120 гаруй жагсагчийг хөнөөсөн хэрэгт буруутгаж байгаа юм.
Армид захирагддаггүй хагас цэрэгжсэн хүчирхэг бүлэглэл нь улс орны тогтвортой байдалд заналхийлж байна.
Хамдан Дагало генерал Оростой ямар холбоотой юу
Тэмээний худалдаа эрхэлж эхэлсэн дэслэгч генерал Мохамед Хамдан Дагало сүүлийн хорин жилийн хугацаанд Суданд нэр нөлөө, эрх мэдлийн оргилд хүрч, эд баялгаа ч ихэд зузаатгажээ.
Тэр 2003 онд Дарфурт эхэлсэн мөргөлдөөний үеэр 300,000 гаруй хүний аминд хүрсэн томоохон гэмт хэрэгт буруутгагдаж буй "Жанжавид" зэвсэгт хүчний командлагч байсан юм. Тодруулбал, тухайн үед Суданы ерөнхийлөгч Омар аль-Башир түүнийг 2013 онд шинээр байгуулагдсан "Жанжавид" шуурхай дэмжлэгийн хүчийг удирдуулахаар томилсон юм. Гэсэн хэдий ч 2019 онд аль-Баширыг огцрохыг шаардсан эсэргүүцлийн жагсаалын дараа генерал Хамдан хуучин ивээн тэтгэгчийнхээ эсрэг босч түүнийг засгийн эрхээс зайлуулахад оролцсон юм. .
2019 онд Шуурхай туслах хүчин Суданд иргэний засгийн газар байгуулахыг шаардсан ардчилсан эсэргүүцлийн жагсаалыг дарсан. Зарим мэдээллээр тэд мөн Саудын Араб тэргүүтэй эвслийн бүрэлдэхүүнд Йеменд хөлсний цэргүүдийн хувиар тулалдаж байна.
Хеметийн ашиг сонирхол нь Суданд алт олборлолт, барилгын салбарт байдаг. Мөн бүс нутгийн улс төртэй харьцаж, Оростой харилцаагаа хөгжүүлдэг.
2022 оны 3-р сард Суданы албаны хүмүүс 2020 онд түдгэлзүүлсэн гэрээг сунгахаар төлөвлөж байгаагаа мэдэгдсэн бөгөөд үүний дагуу Москва Улаан тэнгис дэх Порт Суданд байрлах тэнгисийн цэргийн баазыг 25 жилийн хугацаатай түрээслэх байв.
Энэ хүрээнд Хамдан Москвад очиж, Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров, ОХУ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Николай Патрушев зэрэг Оросын албаны хүмүүстэй уулзаж байв.
Энэ оны 3-р сард Сергей Лавровын айлчлалын дараа Суданы цэргийн дэглэм Оросын тэнгисийн цэргийн баазыг Улаан тэнгист байгуулахыг зөвшөөрсөн юм. Үүнд 300 орчим цэрэг, дөрвөн хөлөг онгоц багтах юм. Харин хариуд нь Москва Хартумд зэвсэг, цэргийн техник нийлүүлэхээр тохиролцсон.
Цаашид юу болох вэ?
Энэ сөргөлдөөн үргэлжилбэл улс орныг улам талцуулж, улс төрийн тогтворгүй байдлыг улам хурцатгах нь дамжиггүй.
Энэ хооронд Суданы жирийн иргэд бас нэг тодорхойгүй цаг үетэй тулгарч байна.
Эх сурвалж: ВВС
