Нэг жил наадам өнжлөө гээд УЛАМЖЛАЛАА МАРТАЖ, СЭТГЭЛЭЭР УНАХГҮЙ

kufghleodrioe.jpg Нэг жил наадам өнжлөө гээд УЛАМЖЛАЛАА МАРТАЖ, СЭТГЭЛЭЭР УНАХГҮЙ

Тавдугаар сарын 22-ны өдөр Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хороо хуралдаж, Үндэсний их баяр наадмаа цаг үеийн байдал, шинэ нөхцөлд тохируулан зохион байгуулах нь зүйтэй хэмээн 100 хувийн саналаар шийдвэрлэсэн.

Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны гишүүд түүх соёл, уламжлалын дархлаа болсон Үндэсний их баяр наадмаа тэмдэглэж, олон сар хорио цээрийн дэглэмд буй ард иргэдээ хүндэтгэхийн зэрэгцээ сэтгэлзүйн дэмжлэг үзүүлж, уламжлалаа тасалдуулахгүй байх нь зүйтэй гэв. Иргэдийн бөөгнөрөл, цугларал үүсгэлгүй, халдвар хамгааллын дэглэмийг сайтар мөрдөн, наадмаа цомхон зохион байгууулах нь зөв хэмээн үзлээ.

Үзэгчид л цуглахгүй болохоос бөх барилдаж, хурдан морь уралдаж, сур болон шагайн харваа болдгоороо болно. Тэр бүү хэл наадмын нээлт, хүндэтгэлийн тоглолт ч болно.

Бөхийн барилдаан: Жил бүрийн наадмаар 512 бөх барилддаг. Эдгээр бөхийг хооронд нь 1.5 метрийн зайтай, тэгээд бүр алсын зайны мэхээр хүчийг нь үзүүлэх гээгүй л бол угаас бөхийн барилдаан болно гэдэг бөөгнөрөл үүснэ л гэсэн үг.

Хурдан морины уралдаан: Нэг насны морьдын уралдаанд 120-250 орчим хурдан хүлэг шандсаа сорьдог. Тэгэхээр төдий чинээний хурдан морь, унаач хүүхдүүд нэг дор байх болох нь. Арваас их хүүхэд цуглуулахгүй гээд танхимын сургалтуудаа нээгээгүй атлаа хурдан морьд уралдуулж, секунд тоолохгүй бол дахиад л бөөгнөрөл үүснэ.

Тоглолт: Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооноос долдугаар сарын 10-ны өдөр Төрийн хүндэтгэлийн концерт СТӨ-нд, харин долдугаар сарын 11-нд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд есөн хөлт цагаан тугаа залж, Ерөнхийлөгч баяр наадмыг нээн үг хэлж, нээлтийн урлагийн арга хэмжээ болно гэдгийг зарлаад буй. Өнгөрсөн жилийн нээлтийн тоглолтод 3000 гаруй хүн оролцсон талаар мэдээлсэн. Үүнээс 10 дахин багасгалаа гэхэд нээлтийн тоглолтод 300 хүн оролцох нь. Наадмын тоглолтыг гэнэт гарч ирээд шууд хийчихгүй. Бэлтгэл сургуулилт хийж таарна. Ерөнхий боловсролын сургуулийн урлагийн үзлэгт бэлтгэх гэж багадаа 14 хоног зарцуулдгийг хэн хүнгүй л мэднэ. Тэгэхээр бүхэл бүтэн улсын хэмжээний тоглолтыг үүнээс олон хоног бэлдэх нь ойлгомжтой. Хоёр хүнтэй бүжиг, гурван хүнтэй найрал дуу дуулахгүй нь ойлгомжтой тул хүний тоог хасаад хасаад 100 хүн оролцож таарна даа. Тайзны ард, бэлтгэл гээд дахиад л бөөгнөрөл. Угаасаа наадам хийвэл үзэгчид биш оролцогчид нь бөөгнөрөх нь байгалийн хууль шахуу ойлгомжтой.

Иймд наадмыг бөөгнөрөл үүсгэхгүйгээр зохион байгуулахтай холбогдуулан GoGo.mn сайт албан ёсны фэйсбүүк пэйжтвиттер болон веб хуудсаараа дамжуулан иргэдээс санал асуулга авсан юм. Гурван өөр талбарт явуулсан санал асуулгад нийт 10 мянга 241 хүн саналаа өгчээ. 24 цаг хүрэхгүй хугацаанд явуулсан вэб сайтын асуулгад 1934 хүн оролцсоноос 1140 нь наадам зохион байгуулахыг “Дэмжихгүй байна” гэсэн хариулт өгчээ. GoGo.mn фэйсбүүк хуудсанд нийтэлсэн санал асуулгад нийт 8200 хүн саналаа өгсний 73 хувь нь дэмжихгүй байгаагаа илэрхийлжээ.  Харин 27 хувь нь наадам зохион байгуулахыг дэмжиж байна хэмээв. 

Хамгийн сүүлийн буюу өнөөдрийг жишээг дурдъя. Сонгуулийн сурталчилгаа өнөөдөр эхэллээ. Өнөө амны хаалт зүүх, 1.5 метрээс хол зайтай, гар барихгүй, тэврэхгүй, үнсэхгүй гээд өнөө сүртэй журмын хэрэгжилт "газрын гаваар ороод зугтаж одов". Хайгаад олсонгүй. 1.5 метр зай байтугай, амны хаалтгүй шүлсээ үсчүүлэн ярьж, нэгнийгээ тэвэрч, гар барих гээд нөгөө хязгаарлалтууд, халдвар хамгааллын арга хэрэгслүүдийг УИХ-д суухаар горилж буй эрхмүүд эвдэж, газрын гаваар оруулав.

Зарим намын нэр дэвшигч “Дотоодод халдвар тараагүй байна, амны хаалтаа тайлцгаа, улс төрийн багаа хуул” гэх нь тэр.

Он гарснаас хойш бүтэн зургаан сарын хугацаанд эмч мэргэжилтнүүд, маш олон алба хаагчдын хичээл зүтгэл төдийгүй иргэдийн жирийн амьдралыг хорьж, хязгаарлаж байж, бид өнөөдрийг хүртэл дотооддоо халдварыг тараалгүй тэссэн.

Зөөвөрлөгдсөн халдвараас дотоодод тарах эрсдэл цаг хугацааны асуудал гэдгийг мэргэжилтнүүд ч анхааруулж байна. Гэтэл өнөөдрийг хүртэл авсан арга хэмжээ, сургалтын төвийг 10-аас дээш хүнтэй хичээллүүлэхгүй гэсэн хэр нь өнөөдөр нэр дэвших үнэмлэхээ авахаар ирэхдээ хэдэн зуугаараа цуглаж байгаа нь хачирхалтай.

Сонгуулийн дараа наадам болно. Ялсан намын баяртай давхцан наадам сүртэй болох нь тодорхой.

Хэдийгээр өнгөн дээрээ цахимаар зохион байгуулна гэсэн ч начир дээрээ сонгуулийн сурталчилгаагаар халдвар хамгааллыг үл тоосон намууд, тэндээс гарах нэр дэвшигчид наадмаар жинхэнээсээ утгаа алдана. Юун цахим наадам, юун бөөгнөрөл үүсгэхгүй байх. Дээр нь өнгөрсөн ням гарагт ОХУ-аас эх орондоо ирсэн иргэн 19 хоногийн дараа халдвартай болох нь тогтоогдсон. Өөрөөр хэлбэл тусгаарлалтаас гарахаас хоёр хоногийн өмнө л халдварыг оношилсон гэсэн үг. Энэ маягаараа халдвар хамгааллын дэглэмээ барихгүй, үл тоомсорловол өнөөдрийг хүртэл сануулсан халдвар дотоодод тарах нь цаг хугацааг улам наашлуулах бус уу.

Энэ жилийн наадмыг өнжих дахин нэг шалтгаан хэлье. Наадмын төсөв. Өнгөрсөн хугацаанд бид наадмаа тэмдэглэхэд 1.5-2.9 тэрбум төгрөг жил бүр зарцуулж иржээ. Гаргасан зардал дээр худалдаа үйлчилгээний түрээс, наадмын тасалбар гээд бага зэргийн орлого орж байсан бол энэ удаад эдгээр орлого байхгүй. Тиймээс тэр чигтээ зардал гаргана гэсэн үг. Үүний оронд наадмаа нэг жил өнжиж, энэ төсвөөрөө амьсгалын аппаратныхаа тоог нэмэх нь зүйтэй.

Ерөөс нэг л санал байна. Энэ жил наадмаа өнжье. Нэг жил наадам зохион байгуулаагүй гээд Монголчууд уламжлалаа таслахгүй. Өнөөдрийг хүртэл хязгаарлалтад байсан иргэд наадам үзлээ гээд сэтгэл санаа нь ч сэв хийтэл босоод ирэхгүй. Тиймээс ерөөс энэ жил наадам зохион байгуулахаа больё.

Эх сурвалж: gogo.mn

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ



Warning: fopen(/var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache/988bee7b2b2b6b34711cbef706120241.html): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 27

Warning: fwrite() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 28

Warning: fclose() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 29