"Сарын 500 мянган төгрөгийн орлоготой өрх түрээсийн орон сууцанд орох боломжтой"

15753763365de655d0666ad_(1).jpg "Сарын 500 мянган төгрөгийн орлоготой өрх түрээсийн орон сууцанд орох боломжтой"

Азийн хөгжлийн банк, эдийн засгийн сэтгүүлчдийн “Өөрчлөгч” клубтэй хамтран “Агаарын бохирдол-Орон сууцжуулалт” сэдэвт семинарыг өчигдөр “Шангрила” зочид буудалд зохион байгууллаа. Энэ үеэр олон албаны хүмүүс сонирхолтой илтгэл тавьсан юм. Мөн “Орон сууцны хөтөлбөрийг тогтвортой үргэлжлүүлэхэд тулгарч буй бэрхшээл, хот байгуулалтын шилдэг туршлагууд” сэдэвт хэлэлцүүлгийг өрнүүллээ. Хэлэлцүүлэгт Азийн хөгжлийн банкны Суурин төлөөлөгчийн газрын Хот байгуулалтын салбарын тэргүүлэх мэргэжилтэн Арно Хекманн, НОСК-ын гүйцэтгэх захирал Б.Сүхбаатар. Монголын Ипотекийн корпорацийн Тэргүүн дэд захирал З.Мөнх-Оргил, БХБЯ-ны  Бодлого төлөвлөлтийн газрын дарга Ц.Баярбат нар оролцлоо.  Тэд төрөөс хэрэгжүүлж байгаа орон сууцжуулах бодлого, зорилт, газар чөлөөлөлт. Орлогод нийцсэн орон сууц гэж юу болох, иргэдийг яаж хамруулах. Дэд бүтцийг сайжруулах, ипотекийн зээлийг амины орон сууц барих зорилготой иргэдэд олгож байгаа эсэх, ипотекийн зээл цаашид хэрхэн үргэлжлэх  гэх мэт олон асуудлын талаар хэлэлцүүлэг өрнүүлж, мэдээлэл өгсөн юм. 

Ц.Баярбат:  Ипотекийн зээлийг хүүгийн татаас өгөх маягаар үргэлжлүүлнэ

БХБЯ-ны  Бодлого төлөвлөлтийн газрын дарга

-Засгийн газраас иргэдийг орон сууцжуулахад чиглэсэн төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж ирсэн. Одоогийн Засгийн газар энэ оны тавдугаар сарын 22-ны өдөр 202 дугаар тогтоолоор “150 мянган айл-орон сууц” үндэсний хөтөлбөрийг 2019-2023 оны хооронд хэрэгжүүлэхээр баталсан байгаа. Энэ хөтөлбөр өмнөх Засгийн газруудын хэрэгжүүлж байсан 40, 100 мянган айлын орон сууц гэдэг бодлоготой ерөнхийдөө адилхан. 150 мянган айлын орон сууц болж, өргөжиж байгаа юм. 150 мянган орон сууцны 100 мянгыг нь Улаанбаатарт, 50-ыг нь бусад аймаг, орон нутагт барихаар төлөвлөж байна.  Үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотойгоор БХБ-ын сайд үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг баталсан. Энэ хөтөлбөр 4 зорилт, 84 төслийг багтаасан. Хөтөлбөр хэрэгжээд эхэлчихсэн. 

Дөрвөн зорилтыг би задлаад ярья. Нэгдүгээрт, орон сууцны санхүүжилтийн тогтолцоо, хууль, эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох. Ялангуяа орон сууцны санхүүжилтийн тогтолцоог зах зээлийн зарчимд нийцүүлэх. Боловсронгуй болгох чиглэлээр судалгаа хийж байна. Эрх зүйн орчны хувьд, БХБЯ-наас орон сууцны тухай хуулийн өөрчлөлтийг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлээд, УИХ-д өргөн барихаар болсон. Хоёрдугаарт, Улаанбаатар хотын гэр хороололд орон сууцыг барих, дахин төлөвлөлтийг хийх зорилт тавьж байна. Энэ хүрээнд гэр хорооллын дахин төлөвлөлтөөр 45 мянган айлын орон сууц барихаар хөтөлбөртөө тусгасан. Ажил нь эхэлчихсэн. Хувийн хэвшил, төрийн хамтын ажиллагаагаар багагүй ажил хийнэ. Дэд бүтцийн ажлыг төрөөс шийдэх учиртай. Гуравдугаарт, ногоон буюу эрчим хүчний хэмнэлттэй орон сууцны нийлүүлэлтийг дэмжих чиглэл барьж ажиллаж байна. Тодорхой судалгаа хийж, олон улсын туршлагаас судалж байгаа.  Дөрөвдүгээрт, орлого дэмжсэн орон сууц буюу зорилтод бүлгийн орон сууцны хангамж, нөхцлийг сайжруулах чиглэлээр багагүй ажлыг хийж байна.

ТОСК, НОСК –иар дамжуулаад олон төслүүдийг хэрэгжүүлж эхэллээ.   “Буянт-Ухаа” орон сууцны хорооллуудыг нэрлэж болно. Цаашлаад БНСУ-ын Засгийн газрын зээлээр “Солонго” 1, 2, “Баянголын ам” гэх зэрэг 8000 айлын орон сууцны төслийг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж байна. Гэх мэтээр яриад байвал маш олон ажлыг хийгээд, хийхээр төлөвлөөд ажиллаж байгаа.    Бас нэг зүйл нь 2020 оноос ипотекийн зээлийг Засгийн газар хариуцаж авч явахаар болсон. Төсөвт ипотекийн зээлд зориулж 60 тэрбум төгрөг суулгаж өгсөн. Үүнтэй холбогдуулаад ипотекийн журамдаа өөрчлөлт оруулахаар Сангийн яам, Монголбанк, БХБЯ хамтран ажиллаж байна. Энэ сардаа журмаа шинэчлээд гаргана. Цаашид хүүгийн татаасыг банкуудад олгох маягаар ипотекийн зээлийг үргэлжлүүлнэ. 

Б.Сүхбаатар:  Орлогод нийцсэн орон сууцны хамгийн доод лимит нь 500 мянган төгрөгөөс эхэлнэ

НОСК-ын гүйцэтгэх захирал

-Улаанбаатар хотын төвлөрлийг сааруулах зорилгоор хэд хэдэн байршилд орон сууцны хороолол барихаар төлөвлөж байна. Хотын төвдөө 6 дэд төвийг барихаар анхаарч ажиллаж байгаа. Бид анх удаагаа орон сууцаар газрыг сольж, чөлөөлөх ажлыг эхлүүлсэн.  Иргэд ч маш идэвхтэй оролцож байна. Газрыг шууд орон сууцаар сольсноор яндангийн тоог бодитоор бууруулж байгаа. Иргэдийн эзэмшлийн газар ч бодьтой үнэлэгдэж байна. Газраа хангалттай үнэлүүлж, орон сууцанд боломжийг хангаж өгсөн. Иргэд хамгийн багадаа 4 га талбайд нэгдээд хүсэлт өгсөн эхний байршлууддаа бид газрыг нь орон сууцаар солиод явж байна. Бид зөвхөн төвийн инженерийн шугам сүлжээндээ л найдаж, хамаг мөнгөө зарцуулдаг дутагдалтай. Аль болох өөр, бие даасан эх үүсвэрээс халаалтаа шийддэг, байгаль орчинд ээлтэй технологийг сонгох цаг болсон. Бид эхлэлийг нь тавьж, ногоон орон сууц барихаар зорьж ажиллаж байна. Барилгын компаниуддаа ч энэ чиглэлийн туслалцаа, дэмжлэгийг үзүүлэх бодлого барьж эхэлсэн.

 Ер нь нийслэлээс инженерийн дэд бүтцэд ихэнх мөнгөө зарцуулдаг. Ялангуяа өнгөрсөн онуудад гэр хорооллын дахин төлөвлөлт хийсэн газруудад маш их мөнгө зарцуулсан. 2013 онд гэр хорооллын дахин төлөвлөлт анх эхлэхэд 100 гаруй тэрбум төгрөгөөр инженерийн дэд бүтэц, шугам сүлжээг хийсэн. Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийг хийж байсан зарим компаниуд зөвхөн дэд бүтэц татах зорилготойгоор сонгон шалгаруулалтад ордог. Шалгараад, 8, 9 тэрбум төгрөгөөр дэд бүтцээ татчихаад, орон сууц барих ёстой байтал ажлаа хийлгүй орхиод явсан. Зарим нь болохоор орон сууцаа бариад, дэд бүтцээ хаячихдаг. БХБЯ, нийслэл хоёрт маш их дарамт ирдэг. Хүлээсэн үүргээрээ инженерийн дэд бүтэц татахаас өөр аргагүй болдог.  Инженерийн дэд бүтэц татахаасаа илүүтэй газар чөлөөлөлт гэж маш их мөнгө зарцуулах болдог. Газар чөлөөлөлтөд төсөвлөдөг мөнгө сүүлийн 3 жил огцом өссөн.

Энэ шалтгаантай холбоотойгоор. Өмнө нь 10-15 тэрбум төгрөгийг жилдээ төсөвлөдөг байсан. Гэтэл одоо 40 тэрбум төгрөг төсөвлөдөг болж.  Энэ жил ойролцоогоор 60 орчим тэрбум төгрөгөөр инженерийн дэд бүтэц татахаар төсөвлөсөн. Замын төсөв нь тусдаа. Замын хураамж, зам ашигласны төлбөрийг өөр зүйлд ашигладаггүй. Зам барих, засахдаа л ашиглах хуультай. Зам ашигласны төлбөрийг сая нэмлээ. Ирэх жил 70 орчим тэрбум төгрөг орж ирэх байх. Энэ мөнгөөр зам арчлалт, шинээр зам барихдаа л ашиглана. Тэгэхээр замд санаа зовохгүй байгаа. Харин нэн даруй бид саарал ус ашиглалтын технологийг ашиглаж эхлэхгүй бол тун удахгүй усны асуудалтай болно шүү.  Орлогод нийцсэн орон сууцны хамгийн доод лимит нь 500 мянган төгрөгөөс эхэлнэ. Өрхийн сарын орлого нь 500 мянган төгрөг хүрч байгаа айл энэ хөтөлбөрт хамрагдах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, 150 мянган төгрөгийн түрээсийн орон сууцанд орох боломжтой гэсэн үг. 

 Арно Хекманн: Барилгын компаниудад орлогод нийцсэн орон сууц барихад зориулж хөнгөлөлттэй зээл өгч байгаа

Азийн хөгжлийн банкны Суурин төлөөлөгчийн газрын Хот байгуулалтын салбарын тэргүүлэх мэргэжилтэн

-Гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж ажиллаж байна. Маш олон тулгамдсан асуудал, сорилтууд гарч ирж байгаа. Юуны өмнө бид дэд бүтцийг бий болгох шаардлагатай байсан. Төвийн инженерийн дэд бүтцийг сунгах. Бие даасан системүүдийг бий болгох асуудал ч гарч ирсэн. Мөн бүтээн байгуулалт хийхийн тулд газар чөлөөлөх шаардлага гарсан. Газар чөлөөлөхтэй холбоотойгоор маш олон асуудал үүссэн. Дэд бүтцийг бий болгохын тулд иргэдийг орон сууцанд оруулах замаар газрыг нь чөлөөлж авч байсан. Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүс орон сууцжуулах хөтөлбөрт оролцохоос татгалзаж байлаа.  Хүмүүс өөрийнхөө эзэмшлийн газрыг үл хөдлөх хөрөнгө гэж үзэж байгаа. Тэд хөрөнгөө хэрхэн захиран зарцуулах вэ гэдэг нь өөрсдийнх нь мэдэх хэрэг. Тиймээс бид боломжийнхоо хэмжээн төсөл, хөтөлбөрөө хэрэгжүүлж байна. Газрыг байраар солих зарчмаар газраа чөлөөлж байгаа. Газраа чөлөөлсөн хүмүүс дунд байргүй үлдсэн айл байхгүй.  Монголын барилгын компаниуд өндөр үнэтэй байр бариад байгаа. Хүн бүр өндөр үнэтэй байр худалдаж авах боломжгүй. Тиймээс орлогод нийцсэн орон сууцыг барихаар барилгын компаниудтай хамтарч ажиллаж байна. Орлогод нийцсэн орон сууцыг барихын тулд бид санхүүжилтад нь туслалцаа үзүүлж байгаа. Буцалтгүй тусламж, бага хүүтэй зээл олгох зэргээр дэмжиж байна. Орлогод нийцсэн орон сууцны стандартуудыг боловсруулсан. Аль болох эрчим хүчний хэмнэлттэй, дулаан алдагдалгүй  орон сууцыг барих стандартыг гаргаж, тэр дагуу барилгын компаниудад бага хувийн хүүтэй зээл олгож байна. 

З.Мөнх-Оргил: Амины орон сууц барихад зориулсан ипотекийн зээлийг нэг ч банк олгоогүй

Монголын Ипотекийн корпорацийн Тэргүүн дэд захирал

-Амины орон сууц барих хүсэлтэй иргэдэд ипотекийн зээлийг олгож байгаа. Өмнө нь ч олгож байсан. Гэхдээ орон нутагт болон алслагдсан гэр хороололд амины орон сууц барих бол өгч байсан юм. Тодорхой хэлбэл, хэсэг иргэд нийлээд газартаа амины орон сууцны хотхон, хороолол барихаар бол 8 хувийн зээл өгч байлаа. Аймгуудаар яваад үзвэл мэдэх байх. Өнгөрсөн жил Засгийн газрын журам батлагдсан. Улаанбаатар хотын гэр хорололд амьдарч байгаа иргэд хашаандаа амины орон сууц барих бол 8 хувийн зээл олгоё гэдэг журам гарсан. Өнөөдрийн байдлаар банкууд энэ төрлийн зээл огт олгоогүй байна. БХБЯ, Монголбанк, Сангийн яамнаас арилжааны банкуудыг оролцуулсан 2, 3 удаагийн уулзалт хийсэн. Мэдээж бүх талаасаа л энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлчихье гэсэн хүсэл байгаа. Гэхдээ хүндрэлтэй. Ямар төрлийн байшин барих вэ, банк барьцаалж болохоор. Тодорхой стандартын дагуу барьсан байр байх ёстой гэсэн шаардлагыг банкууд тавьдаг.

Инженерийн шийдэл бүхий амины орон сууц барьвал зээл олгоно гэж журамд заасан байгаа. Инженерийн шийдэл гэдгийг яаж ойлгох юм. Банк зээл олгохдоо тодорхой журам барьж байгаа. Гэх мэт асуудлаас болоод гацсан. Тиймдээ ч БХБЯ-наас олон асуудлыг цэгцэлж өгсөн. Нэг  маягийн зураг төслийг төсвийн хөрөнгөөр хийлгүүлж байна. Амины орон сууц барих гэж байгаа хүн нэг маягийн зургаа татаж аваад, тэр дагуу байшингаа захиалж болохоор болсон.

Одоо үүсч буй хамгийн том хүндрэл нь банкны барьцаа. Гэрт амьдардаг хүн хашаандаа байшин барихаар болжээ гэж бодъё. Улмаар зээл авахаар болж. Гэтэл банк зээл олгохын тулд барьцаа хэрэгтэй. Орон сууцны зээл бол арай өөр. Бэлэн болчихсон, улсын комисс хүлээгээд авчихсан орон сууцаа барьцаалаад, зээл авдаг. Гэтэл барих гэж байгаа байшинд зээл яаж олгох юм. Барилгын компаниар бариулаад, байшин нь бэлэн болсны дараа зээл олгоё гэдэг хувилбар байж болно гэж бодъё. Барилгын компанидаа эрсдэлтэй. Айлын хашаанд байшин барьчихдаг. Дараа нь зээл нь батлагдахгүй бол яах билээ. Хашаа, байшинг нь авах уу. Гэх мэтээр барьцаа хөрөнгөтэй холбоотой асуудал үүсээд байна. Гэхдээ 8 хувийн хөтөлбөр үргэлжлэх учраас цаашид шийдэл гаргаад явах байх.   

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ



Warning: fopen(/var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache/aba6746d19c2cabe93f98852f6a838c0.html): failed to open stream: No such file or directory in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 27

Warning: fwrite() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 28

Warning: fclose() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /var/www/html/xac/ww.hardnews.mn/cache.php on line 29