МОНГОЛ БӨХИЙН АВАРГА УХААН ХААЧИВ?

50299128_2017419428345888_1064535772054421504_n.png МОНГОЛ БӨХИЙН АВАРГА УХААН ХААЧИВ?

Өнгөрсөн ням гаригт “Буянт Ухаа” спортын ордонд Ардчилсан Үндсэн хуулийн 27 жилийн ойн өдөрт зориулсан хүчит бөхийн барилдаан боллоо. Тус барилдааны дараачаар цахим орчинд бөхөө дээдлэдэг ард түмэн бөхөө зүхэх нь тэр ээ.

Учир нь Улсын аварга Н.Батсуурийн учраа бөхөө унагасан явдал байлаа. Олныг баясуулагч отгон аваргын энэхүү үйлдэл нь нийгэмдээ бухимдаж шүүмжлэхийн донтонгуудын олз болчихлоо. Уг нь бөх тэр дундаа Монгол бөх гэдэг тулааны спорт учраас хатуу чанга унагах нь хаа ч байдаг л  асуудал. Харин ч бөхчүүд давж сурахаасаа илүүтэй унаж сурсан байх ёстой баймаарсан. Бөх гэдэг уйланхаа, найланхайчуудын оролддогч юм биш.

Гэлээ гээд өрсөлдөгчөө өрөвдөх сэтгэлгүйгээр  шаланд савсан аваргыг өмөөрөх гэсэнгүй.

Монгол бөх эртнээсээ хүч чадал, уран мэх харуулахын зэрэгцээ эв найр, баясал цэнгэл, жудаг хүндлэл харуулдаг спорт. Тэр ч утгаараа Монголчууд бөхөө дээдлэдэг  түмэн. Гэвч өнө эртний ёс, улбаат Монгол бөхийн жудаг, төрх өнөө цагт улам л алдагдсаар байх болжээ.

Үндэсний бөхийн олон сайхан соёл, жаягуудаас авч үзвэл аварга бөхчүүд залуу үеээ сургаж, тэд ч цол эрэмбэтэй бөхчүүдээ хайрлан хүндэлж, даган дуурайж иржээ. Үндэсний өв, соёлын үндсэн дархалаа нь тухайн салбарын аваргууд, гавьяатан, зүтгэлтнүүд байдаг. Тэр дундаа Монгол бөхөд аваргууд, өндөр цолтой бөхчүүд тэр үүргийг хүлээдэг жамтай.

Гэтэл тэд маань сүүлийн үед ааг бярандаа эрдсэнийх үү, ард олноо бассаных уу? учраа бөхчүүдээ улам чанга унагах боллоо. Хэдхэн жилийн өмнө Улсын аварга Ч.Санжаадамба учраа бөхөө савж хаясан дуулиан бас л шуугиж байлаа. Тэр үед одоогийнх шиг олон түмний нүд бүхнийг хардаггүй цаг байсан. Гэхдээ л хэсэгтээ аваргыг харж цэнгэх биш ундууцаж билээ. Өнөө “Гарьд магнай” киноны дүр амбантаны “Цагаан Жигмэд” гээч шиг л олны жигшил төрүүлсэн.

Аваргын тэрхүү үйлдэл тэгсхийгээд намжсан. Түүний дараачаар Улсын харцага Ө.Даваабаатар нэгэн зуны наадамд бас л учраа бөхөө дүүгүүрдчихсэн. Түүний учраа нь нутгийн нэгэн залуу байлаа. Гэвч тэрбээр өндөр цолтой бөхийн өнө их жаягыг мартан, өштөн дайснаа дарж буй мэт аашилсан. Тэр цагаас хойш өнөөдрийн Монгол бөхөд өрсөлдөгчөө, залуу үеэ хайрладаггүй “Цагаан Жигмэд”-үүд олноор төрцгөөжээ.

Түүний нэг тод илрэл нь өнөөдөр Монгол Улсын отгон аварга Намсрайжавын Батсуурь болчихлоо.

Тэрбээр энэхүү үйлдэлээ зөвхөн саяхан гаргачихсан биш юм. Эртнээс л учраа бөхөө цохих, тахимаа өгөхгүй гүрийх, завьждах зэргээр илэрч  байлаа. Түүнд энэ бүх алдааг нь хэлж, сануулж ирсэн хэн ч байсангүй.

Гэтэл  Японы мэргэжлийн сумод энэ мэт үйлдэл гаргасан манай аваргууд хэрхэн хөөгдөж ирдэг билээ. Тэд ийм л ёсыг бөхдөө, бөхийн холбоондоо тогтоож чаджээ. Харин манайх бөхөө гэдэггүй холбоотой, холбоогоо ойшоодоггүй бөхчүүдтэй улс болчихож. Тиймдээ ч бөхчүүд, аваргууд маань бүхнийг цэнгүүлэгч бус бүхнийг бухимдуулагч нар болоод байна.

Өнөө Монгол бөхийн аварга ухаан хааччихваа. Өмнөх аваргууд өвөртлөөд явчихаагүй байлтай гэж ард түмэн чинь шогширч сууна. Одоо л энэ алдаагаа үндэсний бөхчүүд минь, аваргууд маань засахгүй бол ирээдүйд олон “Жигмэд”-үүд араас чинь төрөх нь ээ...

А.Тамир

АРДЧИЛАЛ.МН

 

 

 

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ