Төрийн болон хувийн хэвшлүүдийн ажлын бодлого, ажиллах нөхцөл байдлыг шууд нээлттэй болгоё

tamga1.jpg Төрийн болон хувийн хэвшлүүдийн ажлын бодлого, ажиллах нөхцөл байдлыг шууд нээлттэй болгоё

Монгол Улсын Гадаад харилцааны яаманд гадаадад амьдарч, ажиллаж байгаа монголчууд өчигдөр үдээс хойшхи хуралдаанаар “Хилийн чанад дахь Монголчуудын зөвлөл” ТББ, “Хилийн чанад дахь Монголчуудын холбоо, ХЧМЗ-ын ТББ-ын Оюутан, залуучуудын хороо, ТББ-уудын төлөөлөл чухал чухал асуудлыг дэвшүүллээ.

Чуулга уулзалтын хүрээнд “Хилийн чанад дахь монгол иргэдийн эрх зүйн орчин, нийгмийн асуудлууд”, “Гадаадад боловсрол эзэмшсэн болон суралцаж буй монгол оюутнууд”-ын хэлэлцүүлэгт  хамгийн халуун яриаг өрнүүлсэн юм.

Хилийн чанадад суралцаж байгаа Оюутан, залуучуудын хорооны оролцогчид үндсэн гурван асуудлыг хэлэлцлээ.

Үүнд, Хилийн чанадад суралцаж, төгссөн иргэд эх орондоо эргэж суурьшин амьдрах нөхцөл боломж, ямар бэрхшээл тулгарч байна вэ, Засгийн газар тэтгэлгүүдээ хэрхэн хүртээмжтэй болгох боломж, Монгол Улсын Засгийн газраас оюутан, залуусын нийгмийн баталгааг хэрхэн хангадаг, компаниуд хэдий хэмжээний цалин амладаг, дөнгөж төгссөн залуус Монголын тухайн компаниудын шаардлагыг хангаж ажиллах бодит боломж зэрэг асуудлаар хэлэлцсэн юм. Оролцогчдын тавьсан саналыг Засгийн газарт хүргэх юм байна.

Гадаадад төгсөгчдийн нэгдсэн зөвлөлийн тэргүүн А.Хосхүү: Манай зөвлөл гадаадад суралцаж, амьдардаг ТББ-уудын төлөөлөлтэй хамтарч оюутан, залуусын нөхцөл байдлыг судлаад үзэхэд, орон оронд төгсөгчдийн онцлог байгаа нь харагдлаа. Америк, Канад, Европын оронд сурч, амьдардаг нь нэг ондоо, мөн Орос, Хятад, Малайз, Тайван, Сингапур улсад төгсөгчид өөр өөрийн онцлогтой байх жишээний.

Гадаадын хөрөнгө оруулалттай компаниудтай, мөн гадаадын байгууллагуудтай хамтарч ажилладаг Монголын зарим компаниуд гадаадад төгсөгчдийг шууд авч ажилуулахдаа нэг их асуудал гаргадаггүй. Шангри-Ла гэх олон улсын сүлжээний компаниудын менежер, захирлууд нь гадаадад төгссөн, удирдлага систем нь гадаадын хүмүүс байдаг учир ойлголцож ажиллахад, мөн ажлын чиглэл, үүрэг нь тодорхой, амархан байдаг.

Гэтэл үндэсний хөрөнгө оруулагч компаниуд, хувийн хэвшлийн байгууллагуудын удирдлагууд гадаадад төгсөөд ирсэн шинэ боловсон хүчнийг бүх юмыг мэддэг юм шиг, чадах юм шигээр ойлгон хандаж, ажлын шаардлага буруу, үүрэг даалгавар нь их, цэгцгүй байх зэрэг шаардлага тавьдаг гэж ярьж байгаа. Мөн залууст орон байрны асуудал тулгарахад шийдэж өгч чаддаггүй.

Монголын байгууллага, компаниудын ажил олгогчид нэг хүнээс нэг ажил хүсэж, шаардаггүй маш олон ажил хүсэж шаарддаг. Тиймээс гадаадад амьдарч, сурч байгаад ирсэн хүмүүс энэ шаардлагад нь зохицож чадахгүй, буцаад гадаад руугаа явах тохиолдол нэлээд гардаг юм байна.

Төрийн томоохон албан тушаалуудад улс төрийн шалгуур, тохироогоор томилдог учир гадаадад дөнгөж төгсч ирсэн залуус хүсэвч төрийн албанд тэр бүр очиж ажиллах боломжгүй байна. Түүнчлэн төгсөгчдийн холбоодууд тухайн оронд ямар хүмүүс, ямар мэргэжлээр сурах вэ болон Засгийн газрын тэтгэлэгийн асуудлыг хамтарч шийдүүлж, цэгцлэмээр байгаа юм.

БНХАУ-д суралцагчдын Монгол Оюутны холбоог төлөөлж оролцогч оюутан эмэгтэй: Монголын байгууллагын ажил олгогчдын хүсэж байгаа болон Хөдөлмөрийн зах зээлээс хүлээж байгаа ажлын байр хоорондоо зөрчилдөөд байгаа харагддаг. Ажил олгогч, төрийн болон хувийн хэвшлүүдийн ажлын бодлого, ажиллах нөхцөл байдлыг шууд нээлттэй болгох хэрэгтэй юм. Гадаадад төгсөгчид Монголдоо ирээд ажлын байраар шууд хангагдаж чаддаггүй. Мөн гадаадад суралцаж байгаа оюутнууд гадаадад болон Монголд дадлага хийлгэх ажлыг нээлттэй болгомоор байна.

ХЧМЗ ТББ-ын Оюутан, залуучуудын хорооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Өсөхбаяр: Хилийн чанад дахь Оюутны зөвлөл “Оюутан дадлага” төсөл хэрэгжүүлж байгаа. Монгол Улсаас БНХАУ, БНСУ, АНУ-д хамгийн их оюутнууд суралцдаг. Хилийн чанадад сурч байгаа болон төгсөөд ирсэн залууст төрийн болон хувийн хэвшлүүдэд дадлага хийх боломжийг олгож байна. Хамгийн сүүлд ГХЯ-д дадлагажигчаар нэг оюутан ажилласан.

БНХАУ-д дахь Монгол Оюутны Нэгдсэн Холбооны ерөнхийлөгч эмэгтэй оюутан:

ГХЯ-д бүх хэлний орчуулагч хэрэгтэй байдаг. Миний харснаар ГХЯ-ны хятад хэлний орчуулагчаар хэлний ганц мэргэжилтэн бүх юманд явж, орчуулдаг. Тэгэхээр Хятадад сурч, төгсөөд ирж байгаа хятад хэлний мэдлэгтэй хүмүүсийг хооронд нь өрсөлдүүлж, сонгон шалгаруулаад, шилдэгүүдийг оюутнуудаас тодруулах хэрэгтэй гэсэн санал хэлье. Тэр шилдэгүүдээ дахин “шүүсийг нь шахиж” байж бэлтгэвэл илүү сайн орчуулагчтай болно шүү дээ. Төрийн мэргэшсэн орчуулагчтай болоход гадаадад сурч байгаа оюутнуудаас бэлтгэж байгаасай гэж та бүхний дунд хэлмээр байна.

Жишээ нь, Хятад Улсын хувьд монгол хэлний орчуулагч нь Өвөрмонгол хүн байдаг юм болов уу гэж бодоод асуутал Хан үндэстэн орчуулагч байдаг гэж байна. Хятад хүн монгол хэлийг сураад орчуулга сайн хийж байна.

Энэ хүмүүсээ Хятад Улс яаж бэлтгэж байна вэ гэхээр Монголын их, дээд сургуульд таван жил суралцуулаад, дадлага сайн хийлгэж байна. Тэд дараа нь Монголын хөдөөний малчин айлд очиж, малчин хүмүүстэй хоёр жил амьдарч, монгол хэл маш сайн сурч байна гэж ярьж байсан. Энэ жишээгээр монгол залуусыг гадаад хэлний сайн мэргэжилтэн болоход нь бэлтгэж яагаад болдоггүй юм бэ гэж асуумаар байна.

Сурвалжилсан Б.Баярмаа

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ