90 минутанд B, C вирусийн РНК, ДНК-г тоолох системийг Монголд ашиглах боллоо

0111.jpg 90 минутанд B, C вирусийн РНК, ДНК-г тоолох системийг Монголд ашиглах боллоо

Дэлхийн хепатитын ѳдрийг тохиолдуулан элэгний  хамгийн сүүлийн үеийн дэвшилтэд технологийг ашиглах болсон талаар долоодугаар сарын 27-ны өдөр мэдээлэл хийлээ.

Энэхүү үйл ажиллагааг 7-р сарын 28-нд болох дэлхийн хепатитын өдрийг угтан Оном сангаас "Элэг бүтэн Монгол" үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд зохион байгуулж байна.

Оном Сангийн ТУЗ-ийн дарга, Шинжлэх Ухааны доктор Д.Наранбаатар болон АНУ-аас ирсэн CEO David Stefanich, Стратегийн дарга Jason Cross, Бизнес хөгжлийн захирал Jeffrey Bill, Санхүү блокчэйны зөвлөх Even Carter зэрэг баг мэдээллэхдээ “Оном” сангийн харьяа Элэгний төв Америкийн Нэгдсэн Улсын Сейпхейд корпорацтай хамтран хѳдѳѳ орон нутгийн иргэдийг орон нутагтаа дээж тээвэрлэхгүйгээр хепатитын  вирусийн ачаалал тодорхойлоно.

Энэхүү РНХ/ДНХ тоолох тоон шинжилгээ хийдэг 50 ширхэг Cepheid GeneXpert нийт 2,8 орчим тэрбум тѳгрѳгийн үнэ ѳртѳгтэй системийг Монгол Улсдаа нэвтрүүлэх гэж байна. Ингэснээр аймгийн төвд молекул биологийн нарийвчилсан тоон шинжилгээ нэвтрэхээс гадна уг систем нь овор багатай бүрэн автомат учир ажиллагаа хялбар, сумуудаар явж шинжилгээ хийх бүрэн боломжтой болох юм.” гэж мэдэгдлээ.

Оном сангийн ТУЗ-ын дарга  ШУ-ны доктор Д.Наранбаатар: 

"Дэлхийн түвшинд элэг бүтэн Монгол үндэсний хөтөлбөр хэрэгжиж байгаа. Бусад орнуудад энэ чиглэлээр зохиогдож байгаа үйл ажиллагаатай харьцуулбал Монгол Улс манлайлалд явж байгааг дуулгахад таатай байна.. Элэгний B, C вирусын РНК, ДНК-г тоолох 50 ширхэг аппарат өнөөдөр Монголд орж ирлээ. Энэ нь хөдөө орон нутгаас иргэдийн шинжилгээний дээж тээвэрлэхгүйгээр сумандаа тэдэнд шинжилгээ хийх боломжийг олгож байгаа гэдгээрээ давуу талтай юм.

Аппаратууд нийт 2.8 орчим тэрбум тѳгрѳгийн ѳртѳгтэй болсон. Монгол Улсын Засгийн газраас нэг ч төгрөг гаргахгүйгээр Оном сан, АНУ-ын Сейпхейд корпорацитай хамтран энэхүү дэвшилтэт шинэ технологийг оруулж ирсэн. Төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаа "Элэг бүтэн Монгол" үндэсний хөтөлбөрийг сайн хэрэгжүүлж байгаагийн нэг бодитой илрэл энэ юм" гэж ярилаа.

Мөн тус хөтөлбөрийн хүрээнд эмийн үйлдвэрлэл, түгээлт, эрт илрүүлэлт, оношилгоог биткойн, ейтер зэрэг криптовалютын суурь болдог блокчейн технологи хэрэглэн хянаж байгаа Америкийн Нэгдсэн Улсын Римеди компанийн талаар энэ үеэр танилцуулав.

Тус компанитай хамтарч Монгол Улсад хепатитын вирусийн халдвар илрүүлэх шинжилгээ, оношилгоо, эмчилгээ хийлгэж байгаа хүмүүсийг шат бүрд бүрэн хянах, тэдний хувийн мэдээллийг хамгийн аюулгүй, найдвартай хадгалах шийдлийг туршилтын байдлаар хийж гүйцэтгэжээ. Дэлхийн хамгийн сүүлийн үеийн энэ технологийг Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарт нэвтрүүлж, ажиллахад цаашид идэвхтэй хамтран ажиллана гэдгээ мэдээлээ.

 “Cepheid GeneXpert” нэртэй энэхүү төхөөрөмж нь дэлхийн зах зээлд нэг нь 25-27 мянган ам.долларын өртөгтэй юм байна. Түүнчлэн бусад тэргүүлэгч зэргийн төхөөрөмж, нарийн мэргэжлийн лобараторид таван цагийн турш хийдэг шинжилгээг тус аппаратаар 90 минутын дотор сумын эмнэлэгт хийх боломжийг бүрдүүлж  эхэлж байгаа аж.

Элэгний төвийн судлаач О.Одгэрэл хэлэхдээ "Энэхүү аппаратаар 90 минутанд шинжилгээ хийж оношилж, тухайн өвчтнийхөө хажууд  шинжилгээний хариуг гарах боломжтой гэсэн үг.Энэ оношлогоогоор зөвхөн элэгний C вирусыг тоолох биш бусад D, B вирус, ДОХ-ын шинжилгээ болон умайн хүзүүний хавдрыг үүсгэдэг хөхөнцөр вирусыг ч оношлох боломжтой.

Практик дээр хүмүүсийн шинжилгээний дээж солигдох болон бохирдох асуудлууд гардаг. Харин энэ технологи нэвтэрснээр тэр асуудлууд  байхгүй болох юм" гэв.

Монгол Улсад элэгний B, D вирусийн халдвартай 140 мянган хүн байдаг аж. Энэ өвчний нас баралт өвчлөлд маш хурдан хүргэдэг, эмчилгээний хувьд ганцхан төрлийн тарианаас өөр эм тариа байдаггүй юм байна.

Оном сангийн зүгээс “Элэг бүтэн Монгол” үндэсний хөтөлбөрийн олон улсын хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, уг хѳтѳлбѳрийн хэрэгжилтэд дэлхийн хамгийн сүүлийн үеийн техник, технологи ашиглах боломжуудыг эрэлхийлж, тодорхой амжилтанд хүрээд байгааг энэ үеэр тодотголоо.

Б.Баярмаа

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ