Ц.ОЮУНГЭРЭЛ: БИ Г.ДОРЖЗОДОВЫГ БИЧЛЭГТЭЙ НЬ ХАМТ ХАМГААЛСАН

w_et_wet.jpg Ц.ОЮУНГЭРЭЛ: БИ Г.ДОРЖЗОДОВЫГ БИЧЛЭГТЭЙ НЬ ХАМТ ХАМГААЛСАН

УИХ-ын гишүүн асан Ц.Оюунгэрэлтэй ярилцлаа.


-Байгаль дэлхий нар, хураа тэгш хайрлаж, монголчууд дэлхийд ганцхан монгол наадмаа өргөн дэлгэр тэмдэглэлээ. Танай гэр бүлийн хувьд хэрхэн наадав?

-Жилийн жилд цэнгэлдэхэд нааддаг байсан бол энэ жил  Хүй долоон худгийн дэнжид наадлаа. Уяачдын галаар орж найз нөхөдтэйгөө ч уулзалдаж сайхан наадлаа.

-Таны нөхөр Монгол наадамд дуртай биз?

-Дуртай байлгүй яахав. Наадмын өглөө дээлээ өмсөөд, хуушуураа иднэ гээд л гардаг. Мөн бөх үзэх дуртай. Энэ жилийн наадмаар дэмжсэн бөх нь долоогийн даваанд уначихсан. Манай нөхөр түрүүлсэн бөхийг “Ямар бөх түрүүлэв” гээд асуухаар нь Увсын бөхчүүдийн тухай олон тайлбар хэлэхээс залхуураад “wrestling powerhouse Увсын бөх” гэж хэлтэл шууд ойлгосон. Шилдгийн шилдэг хүчтэнүүдийг төрүүлдэг Увс гэдэг газрын бөх түрүүллээ гэж хэлсэн санаа.

-Энэ жилийн наадмаар шинэ аварга төрлөө. Та твиттертээ 'Н.Батсуурь гэдэг бөхийг хүлээн зөвшөөрнө. Гоё бөх байна' гэж жиргэсэн байсан?  

- Н.Батсуурь үнэхээр ганган барилддаг юм билээ. Ярих юм байхгүй. Тэгж гоё барилдаж байгаа бөхийг хүлээн зөвшөөрлөө. Гоё бөх байна. Увс нуураа дуул дуул гээд  бага зэргийн хошин жиргээ байсан гэх үү дээ. /Инээв/

-Та сүүлийн үед ер нь юу хийж байна. Ном бүтээл туурвиж байна уу?

-“Жорлонгоо өөрчилье” аяндаа түлхүүтэй анхаарч байна. Бид өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сараас хойш орон даяар “Жорлонгоо өөрчилье” сургалт явуулсан. Сургалтын дараа жорлонгоо өөрчлөх хүсэл эрмэлзэлтэй хүн олон болсон учраас тэдэнд жорлонгоо өөрчлөх санхүүжилтийг нь бий болгох чиглэлд тусалж эхэлсэн. Өнгөрсөн зургадугаар сард Капитрон банктай “Нутгийн шийдэл сан” маань хамтын ажиллагааны ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан. Энэ хүрээнд “Эко Жорлонгийн зээл”-ийн санхүүжилтийн эх үүсвэр босгоход нь Капитрон банктай хамтран ажиллана. Бид уг аяны хүрээнд зөв, зохистой жорлонгийн талаар иргэдэд мэдээлэл өгч, сургалт явуулж байна.

-Ер нь яагаад “Жорлонгоо өөрчилье” аяныг өрнүүлэх болсон бэ. Нэг талд М.Зоригт “Бидний цөөхөн монголчууд” аян эхлүүлж нөгөө талд нь та Цэвэрч Монгол төсөл эхлүүлсэн нь нийгэмд хардлага, сэрдлэг төрүүлж байна л даа.   Хоорондоо ямар нэгэн уялдаа хамаарал бий юу?

-Ямар ч холбоогүй хоёр өөр төсөл. “Бидний цөөхөн Монголчууд” төсөл бол аль эрт эхэлсэн, архив бүрдүүлэх төсөл. Манай төсөл анх нэг жилийн хугацаатай зарлагдсан. Гэхдээ хүмүүсийн идэвх, ажлын явцыг харахад цаашдаа үргэлжлэх хандлагатай байна. Тиймээс энэ төслийг 2020 он хүртэл үргэлжлүүлэх зорилготой байна. 2020 он гэхээр хүмүүс бас сонгууль болтол хийх гэж байна гэх зэрэг улстөржих л байх. Би өнөөдөр иргэнийхээ хувьд ТББ-ынхаа шугамаар уг төслийг хийж байна. Нөгөө талаас монголчууд жорлонгоо өөрчлөх зайлшгүй олон шаардлага бий. Эрүүл мэндийн асуудлаас эхлээд бага насны хүүхэд жорлонд унаж нас барсныг сонсохоор элэг зүрх эмтэрч  үнэхээр хэцүү байдаг. Мөн бид аялал жуучлалаа хөгжүүлж нэг сая жуулчин татъя гэвэл наад зах нь жорлонгийн асуудлыг шийдвэрлэх хэрэгтэй. Үеийн үед өмхий жорлонд бие засдаг улс хэвээр байж болохгүй. Дэлхий нийтэд жорлонгийн хувьсал өөрчлөгдөж байна. Тиймээс Монголд ч өөрчлөх хэрэгтэй. Надад жорлонгоос өөр барьж авах  сэдэв байсан уу гэвэл мэдээж байсан. Гэхдээ нэгдүгээрт, олон сэдвийн араас хөөцөлдөх цаг хомс. Хоёрдугаарт, мөнгө санхүү шаардлагатай. Гуравдугаарт, “Жорлонгоо өөрчилье” аяныг нэг хүний ганцаараа хийж чадах ажил биш. Тиймээс  “Нутгийн шийдэл сан ” гэж жижигхэн ТББ-ынхаа хэмжээнд хийж чадах нэг ажлаа л барьж авсан гэсэн үг

-Үр дүнгээ өгч байна уу?

-Өгч байгаа. Жорлонгийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын идэвх сэргэж байна. Энэ бол  маш чухал. Учир нь, жорлонг үндэсний хэмжээнд өөрчлөхөд компаниуд л зах зээлд хүргэж өгч, бизнесийн шугамаараа амьдрах ёстой. Аль болох олон компани  хэрэглэгчдийнхээ төлбөрийн чадварт нийцсэн бүтээгдэхүүн гаргаасай л гэж хүсч байгаа. Тэр олон бүтээгдэхүүн дундаас зөвийг нь сонгох мэдлэгийг бид олгож байна гэж ойлгох хэрэгтэй. Товчхондоо зах зээл буюу худалдан авагчид зөв жорлон сонгох мэдлэг мэдээлэлтэй болж компаниуд нь тэдний худалдан авах чадварт нийцсэн хямд бүтээгдэхүүн нийлүүлэх, банкууд нь түүнийг санхүүжүүлэх чадвартай болчихвол жорлон маш сайн өөрчлөгдөнө. Бид энэ гурван тулгын чулууг түшиж ажиллаж байна. Манай төслийн эхний долоон сарын ажил иргэдэд зөв жорлон сонгох мэдлэг, чадварыг төлөвшүүлэхэд чиглэсэн. Дараагийн хоёр сар бид эко жорлонг санхүүжүүлэх чиглэлд банкуудад санал тавьж байгаа. Одооноос нийлүүлэгчдээ дэмжиж ажиллана. Нийлүүлэгчид зөв жорлонгоо, богино хугацаанд, хямд үнээр нийлүүлж чаддаг байх ёстой.

'ЗАСГИЙН ГАЗАР УР ЧАДВАРГҮЙ БАЙНА'

-Та улс төрийн тойргийн гадна байгаа ч улс төрийн өдөр тутмын үйл явцыг анхааралтай л ажиглаж байгаа болов уу. Таны хувьд энэ Засгийн газрыг ямар хэмжээнд ажиллаж байна гэж дүгнэх вэ?

-Ер нь бол аливаа Засгийн газар мөнгө муутай байдаг. Засгийн газрын хийх ажил нь мөнгийг яаж олж, түүнийгээ хэрхэн зарцуулах вэ гэдгийг л хийдэг. Гэтэл энэ Засгийн газарт мөнгө яаж олох вэ гэдэгт толгой өвдөх асуудал байхгүй. ОУВС тэдэнд мөнгө өгчихсөн, түүнийгээ хэрхэн зарцуулахыг нь мөн заагаад өгчихсөн. Гэвч яг юунд  хэдэн төгрөг зарцуулж, ямар үр дүнд хүрэх вэ гэдэг ямар ч чиг баримжаагүй Засгийн газар ажиллаж байна. Юм юм руу цавчиж байгаа харагдаж байна. Төрийн байгууллагууд нь мөн адил. Хамгийн түрүүнд ийм юм хийх ёстой гэсэн чиг шугам байхгүйгээс болоод дэмий зүйлээр пиар хийдэг. Төрийн байгууллагууд нь хоорондоо хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулаад л, энэ тэнд шонгийн мод ухах нэрийдлээр хадаг, цай болох, жижиг сажиг тууз хайчлахаас илүү харагдахгүй байна. Хаа хаанаа ажлаа мэдэхгүй хүмүүс их байна даа л гэж харж сууна даа. Ажлаа хаанаас яаж хийх дэс дараалалгүй, бодлого ч үгүй  болохоор татвар төлөгчдийн мөнгө салхинд хийсч байна.  

-Үүний шалтгаан нь юунд байна?

-Чадвар. Ердөө л энэ засаг, төрийн байгууллагад ажиллаж байгаа хүмүүс болон Ерөнхий сайдынх нь ур чадвартай холбоотой асуудал.

-2016 оны УИХ-ын сонгуулийн дараа байгуулагдсан Засгийн газар хамгийн хүнд эдийн засгийг хүлээж авсан гэдгийг онцлон дурддаг байсан. Үнэхээр тэдэнд мөнгөгүй Засгийн газар үлдээсэн юм уу?

-Аль ч Засгийн газар хүнд төсөв хүлээж авдаг. Уут дүүрэн мөнгөтэй төсөв хүлээж авч байсан Засгийн газар байгаагүй байх. Ер нь уут уут мөнгөтэй байдаг Засгийн газар дэлхийд ч ховор. Дэлхийн 200 орныг жагсаахад дараагийн Засгийн газартаа уут мөнгө бэлэн өгдөг Засгийн газар 20 хүрэхгүй байх. Харин Засгийн газрууд юугаараа ялгардаг вэ гэхээр тухайн хүнд байдлаас хэдий хэр хугацаанд хөл дээрээ босч хүнд нөхцөл байдлаас гарах вэ гэдэг схемээ л зөв гаргах ёстой байдаг.  Манай Шинэчлэлийн Засгийн газрын үед ч тэр  бид хов хоосон л төсөв хүлээж авсан. Маш богино хугацаанд хөрөнгө босгох, түүнийг зөв зарцуулах дэс дарааллаа гаргаад хоёр жилийн дотор олон ажлыг “гялалзуулсан”. Зовлон ярих юм бол бүгд л адилхан зовлонтой байсан. Хамгийн гол нь хийх ажлаа  зөв тодорхойлж, төсвийн сахилга батыг сайжруулж хурдан хугацаанд  босгож ирнэ гэдэг нь  тухайн Засгийн газрын тэргүүнээс л шалтгаалдаг юм л даа.

Үргэлжлэлийг Эх Сурвалж -с үзнэ үү

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ