Архад Бакула Ренбүчийн 100 нас ба Монголын соёлыг сэргээгч их багш

Бакула8.jpg Архад Бакула Ренбүчийн 100 нас ба Монголын соёлыг сэргээгч их багш

Их хувилгаан Бакула Ринбүчийн мэлмий гийсний 100 жилийн ой энэ онд тохиож байна. Эрхэм хүндэт архад, гэгээнтэн багшийн 100 жилийн ойд зориулсан хүндэтгэлийн хурал дөрөвдүгээр сарын 25-ны өдөр боллоо.

Уг хурал Корпорейт конвеншн төвийн Концертын танхимд эхэлж, БНЭУ-ын Гадаад хэргийн сайд, хатагтай С.Свараж үндсэн илтгэл тавьж, МБШТөв Гандантэгчэнлин хийдийн тэргүүн их хамба лам, гавж Д.Чойжамц үг хэлсэн. Мөн Энэтхэгийн Парламентын гишүүн Тупстан Чеванг, МБШТөв Гандантэгчэнлин хийдийн Да лам Х.Бямбажав, Шинжлэх Ухааны Академийн тэргүүн дэд Ерөнхийлөгч, Академич Г.Чулуунбаатар нар үг хэлж,  Чингис хаан” одонт, зохиолч, яруу найрагч Г.Мэнд-Ооёо дурсамжаасаа хуваалцлаа.

Дараа нь .лам хуврагууд мандал өргөж, дайсант сэтгэлтэй хүмүүнийг номхруулах зорилго агуулсан цам бүжгээ бүжиж, ерөөл айлдсан юм. Түүнчлэн морин хуурын чуулга "Сэрсэн тал" хөгжмийг эгшиглүүлсэн бол Бакула Ренбүчи гэгээнтэнд зориулсан бахархал, хүндэтгэл хүлээсэн сайхан дууг сонсгосон юм. Энэ үеэр Бакула багшийн тухай гэрэл зургийн үзэсгэлэнг дэлгэсэн байв. Хүндэтгэлийн хурлыг Монгол улсын гадаад хэргийн яам, МБШТ Гандантэгчэнлин хийд, Бэтүб хийдээс хамтран зохион байгуулав.

Бакула Ренбүчигийн 19 дэх дүр Бакула багштан 2003 онд жанч халсан билээ. Энэтхэгийн Ладакад язгууртан гэр бүлд мэндэлсэн Бакула багштан бүтэн 10 жилийн турш Монгол Улсад Элчин сайдаар ажилласан түүхтэй.  Энэ хугацаанд Энэтхэг-Монголын түүхэн харилцаанд Бакула Ренбүчи олон шинэлэг ажлуудыг санаачлан бүтээжээ.

Харин Дээрхийн гэгээн XIV далай 20-р дүрийн Бакула Ринбүчийг тодруулсан. 201 7 оны долдугаар сарын 27-ны өдөрУлаанбаатар хотноо байгуулсан Бэтүб Данжай Чойнхорлин хийдийн Арслант ширээнээ залах шашин номын хүндтэй ёслол болж байсан.

Тэрбээр БНЭУ-аас Монголд суух Элчин сайдаар 10 жил ажиллах үедээ Бэтүб хийдийг байгуулж, тэргүүнээр нь ажиллаж байсан. Монгол оронд 1930-аад онд буддын шашны өв уламжлалыг үгүй хийж, олон сүм хийдийг нурааж, өмч хөрөнгийг нь тонон дээрэмдэж эрх мэдлийг нь хориглож байсан эмгэнэлтэй үйл явдал болж байжээ.

Харин Бакула Ренбүчийг Монголд заларч, ажиллаж эхэлснээс хойш хэлмэгдүүлэлтэд гар бие оролцсон хүмүүс ч уулзаж гэмшил харууслаа түүнд наминчлан тоочсон байна.
Албан ёсоор зөвшөөрөгдсөн Гандантэгчилин хийдийн настай лам нар шашны ном судраа унших, мөргөл үйлдэх, хөгжмийн зэмсэгүүдээ тоглох талаар мэдлэг сайтай байв. Гэвч уншлага  мөргөл үйлдэх, ном  тогтоохдоо урам зоригтой, хүсэл зорилготой залуу лам нарыг Энэтхэг оронд суралцуулахад элчин сайд Бакула гэгээнтэн чухал үүрэг гүйцэтгэжээ.


Бакула Ренбүчи Элчин сайдаар ажиллах хугацаандаа Улаанбаатар хотноо улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийн музей нээгдэхэд оролцож байв. Түүнчлэн бурханч лам Г.Пүрэвбат бээр хэлмэгдэгсдийн дурсгалд зориулж, Хамбын овоонд цац суварга босгоход хатгалгаа тусаад бие нь барагтай байсан ч намрын хүйтэн салхитай тэр нэгэн өглөө өөрийн биеэр очиж ном уншиж байсан гэж ярьцгаадаг. Тэр үйл явдал бол Монголд Бакула Ренбүчийн оролцсон сүүлчийн арга хэмжээ байсан гэдэг.

Монголын лам оюутнууд Энэтхэг Улсын Дөрвөн Гоман, Сера, Гьюми болон бусад сургуульд буддын гүн ухаан, Дарамсала дахь Диалектикийн сургууль, Дехрадуны Сажавагийн хийдэд  шавилан суралцахад удаан хугацааны виз шаардлагатайг Элчин сайд Бакула Энэтхэг Улсын Засгийн газартаа мэдүүлж зөвшөөрүүлсэн байдаг. Үүний зэрэгцээ тэрбээр Дарамсала дахь Намгияаль, Нечун хийдэд суралцдаг хуваргуудад санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх ажлыг зохион байгуулж, цаашид үргэлжлүүлэн суралцах боломжийг бүрдүүлж өгчээ.

Монголд Элчин сайдаар  ирж ажилласан эхний жилдээ Архад Бакула Ренбүчи Хархоринд зочилж, Эрдэнэ зуу болон бусад хийдээр ороход нутгийн олон хүндэтгэл илэрхийлэн угтаж байсан талаар түүхэнд тэмдэглэгдэн үлджээ.

Архад Бакула Ренбүчи "Хамаг амьтны, түүний дотор мэдлэг оюунтай хүмүүний аз жаргалын үндэс нь Буддын шашин юм. Түүнийг хамгаалж, хадгалж хөгжүүлэх нь эгэл жирийн лам хуваргуудын хичээл зүтгэлээс ихэд хамаарна. Буддын шашныг ойлгох нь номын мэдлэг болон ухаарч ойлгох хэмээх хоёр хэсгээс бүрддэг. Эхнийх нь Ганжуур, Данжуур зэрэг хөлгөн судар, ( винай, судар боло наби-дарм)-ыг унших, удаах нь гурван сургаалийг ухамсартайгаар хэрэгжүүлэх (ёс суртахууны сахилга, хичээл зүтгэл, оюун  билэг), ялангуяа гагцхүү бодьсатва нар хүрч чадах ёс зүйн сахилгад суралцахад оршино. Үндэсний ёс заншил, ёс зүйн сонор соргог байдал лам хуваргуудын мөн үнэнч чанар дээр тогтдог учир тэд сурч мэдэхийг эрмэлзэхийн сацуу винайн ёсыг чанад сахих ёстой" гэж үнэтэй сургаал, зөвлөмжөө үлдээсэн байна.
 
Ийнхүү Монгол үндсэний соёл, заншил, хүн байх ёс суртахууны чанарыг сэргээн босголцсон хүн бол их багш, Бакула Ренбүчи мөн билээ.
 
Сурвалжилсан Б.Баярмаа

 

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ