Н.Алдарбаяр: Охины талаар ямар ч сэжүүр олдоогүй байна

136310.jpg Н.Алдарбаяр: Охины талаар ямар ч сэжүүр олдоогүй байна

Энэ сарын 2-нд Дорноговь аймгийн Замын-Үүд сумын Хоёрдугаар сургуулийн сурагч найман настай Д.Сэржмядаг охин сураггүй алга болсноос хойш 11 хоноод байгаа ч өдийг хүртэл ямар ч сураг чимээгүй хэвээр байна. Бид эрлийн ажиллагаа ямар түвшинд явагдаж байгаа талаар тус сумын Засаг дарга Н.Алдарбаяртай ярилцлаа.

-Охины эрлийн ажиллагаа хэрхэн үргэлжилж байгаа талаар мэдээлэл өгөхгүй юу. Охин алга болоод 11 хоночихлоо. Өнөөдрийн байдлаар ямар нэг сэжүүр гарав уу?

-Ямар ч сэжүүр алга. ЦЕГ-аас гарсан арваад хүний бүрэлдэхүүнтэй баг, Дорноговь аймгийн цагдаагийн хэлтсээс хүч нэмэгдүүлсэн 30 гаруй цагдаагийн алба хаагч, Улаанбаатараас ирсэн хоёр үнэрч нохой ажиллаж байна. Маш олон таамаглал дэвшүүлж, түүнийгээ нягталж хөөж, таамгуудаа хумих ажил явагдаж байна. Харамсалтай нь үр дүнд хүрсэн зүйлгүй, та бүхэнд дуулгах сайн мэдээ алга. Бид өчигдөр цагдаагийн алба хаагчдад хөдөө гадаа явах хэрэгтэй гээд туулах чадвар сайтай хоёр машин гаргаж өглөө. Мөн аймгийн Засаг даргын зүгээс тодорхой хэмжээний хөрөнгө мөнгийг шийдэж өгөхөөр болсон.

-Сумын Засаг даргын хувьд охин алга болсон гэх мэдээг хэзээ анх сонссон бэ?

-Охин алга болсон өдөр буюу арваннэгдүгээр сарын 2-ны 19-20 цагийн хооронд сургуулийн захирал нь над руу яриад хүүхэд алга боллоо гэсэн мэдээлэл өгсний дагуу би цагдаагийн хэлтсийн дарга болон Онцгой байдлын албаны дарга нартаа үүрэг өгсөн. 20 цаг өнгөрч байхад ажил дээрээ очоод цагдаагийн газрын даргатай уулзаж, хоёрдугаар сургууль дээр очиж багш нар болон эцэг эхтэй нь уулзсан. 21:30 цагаас эхлэн хүүхдийг эрэн хайх захирамж гаргасан. Тэр шөнөдөө 100 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй эрэн хайх ажиллагааг эхлүүлсэн. Ажиллагаанд сумын цагдаагийн хэлтэс, Хилийн цэргийн 0108-р анги, гал унтраах, аврах, Онцгой байдлын 17-р анги, Төмөр замын Цэрэгжүүлэлт, хамгаалалтын алба, сургуулийн багш нар, сайн дурынхан, Тамгын газрынхан багтсан. Би үүрийн дөрвөн цаг хүртэл эдгээр хүмүүстэй хамт хүүхдийг эрж хайлцсан. Маргааш нь Гамшгаас хамгаалах улсын иж бүрэн үзлэг сургуулилт манай суманд явагдсан. Энэ үеэр тэнд цугласан мэргэжлийн ангийн 20-иод машинтай 195 хүнийг тэр өдрөө хүүхдийг эрж хайх ажиллагаанд оролцуулж, хүч нэмэгдүүлэн сумын төвийг самнасан. Эрэн хайх ажлыг голлон чиглэл өгч, зохион байгуулах ажлыг би Цагдаагийн газрын даргад үүрэг болгож ажилласан. Хоёр өдөр дараалж, давхардсан тоогоор 1000 гаруй хүнийг оролцуулан эрэн хайх ажиллагаа явуулж, сумын хэмжээнд бүхий л газрыг самнасан ч үр дүнд хүрээгүй учир бүх нийтийг хамарсан эрэн хайх ажиллагааг зогсоох саналыг цагдаагийн хэлтсийн дарга тавьсны дагуу би зогсоох шийдвэр гаргасан. Цаашид эрэн хайх ажиллагаанд Цагдаагийн даргын удирдлага дор Цэрэгжүүлсэн хамгаалалтын алба, Онцгой байдлын анги, Хилийн цэргийн ангиудыг хамруулж, цомхон маягаар мэргэжлийн байгууллагууд оролцохоор болсон. Нийтийг хамарсан багийнхан сум болон сумын төвөөс гаднах 15 км-т бүтэн самнасан. Эрлийн ажиллаганд шаардагдах зарим төсөв хөрөнгийг бид сум, засаг даргын нөөц хөрөнгөнөөс гаргаж ажилласан байна. Масс мессэж гээд малчдад мэдээлдэг мессэжээр бид хүүхдийн бүх содон тэмдэг, танилцуулгыг 72 малчин өрхийнхөндөө тэр оройгоо хүргүүлсэн. Зэргэлдээ сумын Засаг дарга болон аймгийн удирдлагууддаа мөн л охин алга болсон шөнө мэдэгдсэн.

-Сумын удирдлагуудыг энэ хэрэгт анхаарал хандуулахгүй байна, гамшгаас хамгаалах сургуулилт гээд аймгийн төв рүү яваад алга болсон гэсэн мэдээлэл байсан. Үүнд тайлбар хийхгүй юу?

-Арваннэгдүгээр сарын 5-ны өдөр буюу даваа гаригийн өглөө би Сайншанд руу явсан. Сайншандад Гамшгаас хамгаалах иж бүрэн улсын үзлэг шалгалт болж, зургаан хоног тэнд ажилласан. Бүх сумын Засаг зарга, Тамгын газрын дарга нарыг татан оролцуулсан. Энэ хугацаанд би таг болоогүй. Байнга харилцаатай байсан. Аймгийн засаг даргатай хамт сумандаа эргэн ирж охины ах дүү, ар гэрийнхний төлөлөлтэй уулзсан. Аав, ээж хоёр нь хөдөө явчихсан байсан. Цагдаа, онцгой, хүн эмнэлэг гээд бүх байгууллагынхаа төлөөллийг суулгаад үүрэг чиглэл бүх зүйлийг нь танилцуулаад, аймгийн Засаг даргад эрэн хайх ажиллааганд зарцуулах хөрөнгийг шийдвэрлэх арга хэмжээ авч  өгөхийг хүссэн. Ингээд би сумандаа уржигдар шөнө ирсэн. Өглөө ЦЕГ-ын даргын тушаалаар байгуулагдсан ажлын хэсэгтэй охиныг эрэн хайх ажлын талаар ярилцаж, авах арга хэмжээний талаар хэлэлцэж байгаад дөнгөж сая гэртээ орж ирээд сууж байна. Намайг ажиллахгүй байна, сумын удирдлагууд хүүхэд алга болсон хэргийг ойшоохгүй байна, аймгийн төв рүүгээ явж алга боллоо гэх мэтчилэн сөрөг мэдээллүүд хэвлэлээр гарсан байсан. Миний удирдлага дор ажиллаж байгаа хүмүүс бас чиглэл чиглэлийнхээ байгууллагуудтай уулзаад ажиллаж байгаа.

-ГАДААДЫН ЖУУЛЧДЫН ХУАРАНД ДАЙРЧ ОРЖ, ЭД ЗҮЙЛ, МӨНГИЙГ НЬ АВСАН БАЙСАН-

-Бүх нийтийн эрэн хайх ажиллагааг яагаад зогсоосон юм бэ. Хулгайн хэрэг гарсантай холбоотой юу?

-Тийм ээ. Бид мэргэжлийн байгууллагуудын ажлын явц, эрлийн нарийн ширийн ажиллагаанд төдийлөн оролцож болохгүй. Харин тэднийг ажлаа хийх бүхий л нөхцөл бололцоогоор хангаж өгөх үүрэгтэй ажиллаж байгаа. Өнгөрсөн баасан гаригт хүн хүч хэрэгтэй байна гэхэд нь мэргэжлийн ангиудиудаас 110 хүн нэмж эрлийн ажилд гаргасан. Тухай бүрт нь миний удирдлага дор ажиллаж байгаа байгууллагууд хүн хүчээ өгөхөд бэлэн байгаа. Гэхдээ цагдаагийн байгууллагаас эрлийн ажлыг одоо олны хүчээр дайрч хийгээд хэрэггүй гэх бодолтой байгаа. Учир нь хүүхэд алга болж, сум даяар эрлийн ажиллагаа хийж байна хэмээн далимдуулж, айлын цоожтой юм хум ухаж хулгайлсан гэмт хэрэг, янз бүрийн зүйл гарсан. Түүнээс гадна гадаадын ажилчдын суудаг хуаранд очиж хүүхэд хайж байгаа нэрийдлээр баахан залуус дайрч орж хувцас хунар, мөнгө төгрөг, гар утсыг нь авсан байсан. Энэ мэт сөрөг нөлөөтэй үйлдлүүд гарсан учраас иргэдийн сайн дурын хүмүүсийг зогсоож, мэргэжлийн чи үүргийн байгууллагуудаа ажиллуулж байна.

-Охиныг эрэн хайх ажиллагаа эхлэхэд хугацаа алдсан зүйл байхгүй гэсэн үг үү?

-Нэг хором, нэг цаг, нэг өдөр би энэ хэргээс хойш сууж байгаагүй. Байнга цагдаагийн даргатай мэдээлэл солилцож, утсаар байнга холбоотой байсан. Үнэхээр надаас, бидний буруугаас болоод хоног хугацаа алдсан зүйл байхгүйг хэлэх хэрэгтэй. Тэр хүүхдийн төлөө сумынхан бүгдээрээ ажиллаж байгаа. Эцэг эхчүүд, ард иргэд, хүүхдүүд бүгдээрээ санаа зовниж, олчих юмсан гэж хүсч байна. Хөрш зэргэлдээ Эрээн хотын цагдаагийн газрын удирдлагуудад энэ асуудлыг шалгаж өгөөч гэсэн хүсэлтийг хүртэл тавьчихаад байж байна. Эрээн хотын цагдаагийн газраас өнөөдөр хариу ирэх юм байна. Камер шүүх гэх мэт асуудал хамтарч ажиллая гэсэн хүсэлт явуулсан. Улс орон даяар хайж байна. УИХ-ын гишүүн хүртэл санаа тавьж, хүүхдийн талаар бодит мэдээлэл өгсөн хүнд 5 сая төгрөг өгөхөөр болж, үүнийгээ "Скайтел", "Юнитель"-ийн сүлжээгээр дамжуулж бүх иргэнд мессэжээр хүргэсэн. Гэтэл Дэлгэрсайхан гишүүн энэ мөнгийг 50 сая төгрөг болгож нэмлээ. Ийм л байдалтай ажиллаж байна. Хажуугаар нь төрийн ажил мэдээж явагдаж байна. Зайлшгүй хөөцөлдөх ажил бидэнд бий. Гэхдээ би цаашид охиныг олдтол энэхүү ажиллагаанд оролцсоор байх болно. Угаасаа миний үүрэг юм.

-Та охины эцэг эхтэй байнга уулзаж байгаа юу?

-Эцэг эхтэй нь хоёр удаа уулзсан. Хэрэг гардаг шөнө уулзсан. Нөгөөдөр нь эцэг эх нь манай суманд байрлах 64 айлын орон сууцыг самнуулмаар байна гэсний дагуу үнэрч нохой авчирч орон сууцыг самнах явцдаа мөн уулзсан. Түүнээс хойш аав ээж нь өөрсдөө эрэн хайх ажиллагаанд оролцож их явж байгаа болохоор уулзалдаагүй байна.

-Охиныг алга болдог өдөр Замын-Үүдээс Эрээн хот руу маш олон тооны хятад иргэн гарсан гэх мэдээлэл гарсан. Энэ үнэн үү?

-Манай боомтоор өдөр бүр хятад иргэд орж, гарч байдаг. Тухайн өдөр хэдэн хятад иргэн, хэдэн монгол иргэн гарсныг Хилийн цэргийн 0108-р ангийнхан тоог нь гаргаад өгчихсөн. Цагдаагийн алба хаагчид мэдээллийн дагуу шалгаж байна. Хилийн цэргийн дарга охин алга болдог орой намайг захирамж гаргахад л хил дээр өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарлаж, манааг чангатгаж, хилээр гарч, орж байгаа машин тэрэг, хүнийг сайтар анхаарч ажиллаж байгаа тухайгаа надад мэдээлсэн.

-Ар гэрийнхэн нь охиныг хил гаргачихлаа, хүний наймааны золиос болчихлоо гэж ярьж байсан. Та бүхэн юу гэж бодож байна?

-Тэгсэн ингэсэн гэсэн таамаг миний хувьд алга. Цагдаагийн байгууллагыг л харж байна.

-ИРЭХ ОНД ГОЛ ГОЛ ЦЭГҮҮДДЭЭ КАМЕР ТАВИХААР ЯРИЛЦАЖ БАЙНА-

-Зам-Үүд суманд аравхан камер байдгаас хоёр нь л ажилладаг байсан гэсэн. Энэ үнэн үү?

-Замын-Үүд суманд 2013 онд Орон нутгийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар 10 камер суурилуулсан байдаг. Миний бие ажил аваад жил болж байна. Өнгөрсөн жил ажил аваад камерын ажиллагааг шалгаж үзэхэд арван камер нь бүгд ажиллахаа больсон байсан. Тэгээд ЦЕГ-аас техникийн хүмүүс ирж ажиллах үед засч, янзлуулаад хэдийг нь ажиллагаанд оруулсан. Охиныг алга болдог өдөр тэдгээр камераас 2-3 нь ажиллаж байсан гэдгийг цагдаагийн байгууллагаас хэлсэн нь үнэн. Тэр камерууд ерөнхийдөө сумын төвөөр байршилтай. Охин алга болсон хэрэг бол сумаас алслагдсан баг болох гуравдугаар багийн нутаг дэвсгэрт гарсан. Гуравдугаар баг сумын төвөөсөө нэлээд захдуу байдаг. Манайх одоогоор гэр хороолол дундаа камержуулалт хийж чадаагүй байгаа. Сүүлийн үед хүн ам ихэдсэн, 17500 хүн амтай хэрнээ түр оршин суугчидтайгаа нийлээд 25000 орчим иргэнтэй. Дээрээс нь улсын боомтоор өдөртөө 6000-8000 хүн гарч байдаг гэхээр маш их хөл хөдөлгөөнтэй. Гэсэн хэдий боловч Монгол Улсын 330 гаруй сумтай нэгэн адил төсөв хөрөнгөтэй. Тиймээс бид камержуулалт болон бусад асуудлыг шийдэхийн тулд төсөв хөрөнгөө нэмүүлэх шаардлага тулгараад байна. Эдийн засгийн боломж нь хараат байна. Энэ асуудлаар аймгийн засаг даргад  мэдэгдсэн. Ирэх онд бүх гол гол цэгүүдэд камер тавих нь зөв юм байна гэж үзсэн. Замын-Үүдэд гардаг гэмт хэрэг, зөрчлийн тоо бусад аймаг, сумдад гардаг хэргүүдээс хамаагүй өндөр байдаг. Тиймээс би холбогдох хүмүүст төсөв мөнгийг нэмж өгөх асуудлаар тодорхой саналуудыг хүргүүлж байсан. Камержуулалт байсан бол энэ хүүхдийг хурдан шуурхай олчих боломж байсан байх л гэж бодож байгаа.

-Замын-Үүд суманд ерөнхий боловсролын хэдэн сургууль байдаг вэ. Сургуулийн орчин камертай юу?

-Замын-Үүд сум ерөнхий болосролын гурван сургуультай. Дээр нь хувийн нэг сургуультай. Бүх сургууль дотооддоо болон гадна орчин нь камержсан. Тухайн өдөр охин сургууль дээрээ ирээгүй, сургууль руугаа ороогүй гэдэг нь камерын бичлэгээс харагддаг.

-Мэдээлэл өгсөнд баярлалаа.

Б.ЦЭЛМЭГ

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ