Ордны “хуйвалдаан” Монголын эдийн засгийг хөлдөө чирэв

150384791059a2e5e694e53.jpg Ордны “хуйвалдаан” Монголын эдийн засгийг хөлдөө чирэв

-Улстарчдөө Монголоо унагах нүх бүү малт-

Өөрсдийн өчүүхэн амбицаас болж улсаа унагах нь гэмт үйлдэл мөн үү. Улстөрчдийн ийм алхамд хэн ямар хариуцлага тооцох вэ. Хууль журам гэж байна уу. Аль эсвэл тэд амныхаа зоргоор "бурж", амбицынхаа хэрээр улсаа хохироосон хэвээр байх уу. 

Энэ өдрүүдэдэд ийм асуултыг эрхгүй  сөхөн тавьмаар санагдлаа. Өнөөдөр глобалчлагдсан дэлхий ертөнцөд амьдарч байгаагаа Долоон буудлын Должин эмгэн улстөрчдөөс ч илүү ойлгож мэддэг байх. Энэ хэрээрээ өөртөө хариуцлага хүлээж явдаг байж ч мэднэ.

Жирийн иргэн нь ийм сэтгэхүйтэй явж байхад  Их Хуралд итгэж сонгосон хэдэн нөхөд улстөрийг бужигнуулаад хаячихав.  Хаана байна вэ, улстөрчийн хариуцлага, мэдрэмж, ёс зүй. Засгийн газраа  унагах сигнал гадаад ерөтөнцөд Монголыг  дахиад муухай харагдуулж, үүнээс үүдсэн эдийн засгийн хохирол эргэн ирэх магадлалтай байна. Хөрөнгө оруулагчид Монголын улстөрийн тогтвортой байдал хэрэгтэй болхоос хэн Ерөнхий сайд байх нь сонин биш.  Гэртээ хэрүүлтэй айл руу хэн ч гараа сарвайгаад байхгүй.

 

Үүнийг мань мэт нь биш,  Монголдоо нэр нүүртэй эдийн засагчид хэлж байгаа юм. Уг нь бондын хөрөнгө оруулагч нар “Олон улсын зах зээлд Монголын Засгийн газрын бондын эрэлт нэмэгдэх хандлагатай байна, бид  дахиад хөрөнгө оруулах  бололцоотой” гэдгээ илэрхийлж байв.  Энэ хэрээр дөрөв, тав, зургадугаар сард  Засгийн газрын бонд маш эрэлттэй байжээ. Тэр байтугай  Засгийн газрын бонд 17,6 хувийн  өгөөжөөр Азидаа тэргүүлж байсан нь бодит үнэн.  Гэтэл энэ бүх гэрэл гэгээ Засгийн газрыг огцруулах саналын дараагаар бүдгэрч эхэлжээ. Энэ тухай өгүүлсү.

Баримт-1.  2018 оны эхээр Чингэс бонд болон бусад эх үүсвэрээс авсан зээлд 660  сая орчим ам.долларын эргэн төлөлт хийх  ёстой. Эдгээр бондуудын төлбөрийг гадаад зах зээлээс эх үүсвэр татах замаар санхүүжүүлэхээр  Бондын бэлтгэлийн ажлыг хийгээд эхэлчихсэн явж байжээ. Харамсалтай нь сая Засгийн газрыг огцруулах бичигтэй холбоотойгоор бондын бэлтгэл ажил энэ сарын 24-ны өдрөөс эхлэн зогссон байна.  Энэ тухай Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Нямаагийн хэлснээр бондын хэлцэл зогсох гол шалтгаан нь  “...хөрөнгө оруулагчид цаашид Монгол Улсын Засгийн газар тогтвортой ажиллах уу, эдийн засгийн өөрчлөлт шинэчлэлт нь  тууштай явж чадах уу гэсэн олон эргэлзээтэй асуудал байгаа учраас  түр азнах нь зүйтэй гэсэн байр суурьтай байгаа” аж.  

ОУВС-ийн хөтөлбөрийг үргэлжлүүлэх үү,  үгүй юу гэсэн маш том эргэлзээ үүссэн байна. Яагаад гэвэл УИХ-ын зарим гишүүд ОУВС-ийн хөтөлбөрт хамрагдсан нь буруу шийдвэр байсан, цаашид энэ хөтөлбөргүй явна гэсэн утгатай ярицлага өгсөн байгаа.Хөрөнгө оруулагчдын зүгээс  бондын хэлэлцээрийг зогсоох бас нэг нэг эргэлзээ энэ болжээ. 

Хэлэлцээр зогссоноор дөрвөн сарын дараа хийгдэх ёстой 500 сая ам.долларыг хаанаас ямар эх үүсвэрээр босгож төлөлт хийх вэ гэдэг тодорхойгүй болж, өрийн дарамтад орох эрсдэл нүүрлэж эхлээд байна. Хэрэв төлж чадахгүй бол Монгол Улс дефольт буюу дампуурлаа зарлана.

Баримт-2. Хөрөнгийн зах зээлийн шинжээч Д.Ангарын ярьснаар “Гүйцэтгэх засаглалаа огцруулах нь гадаадын хөрөнгө оруулагчдад сөргөөр нөлөөлөөд эхэлчихсэн байна. Сүүлийн долоо хоногийн тоон үзүүлэлтээс үзэхэд Монгол Улсын Хөгжлийн банкны долларын бонд, Хуралдай бондын өгөөж өссөн байна. Энэ нь Монгол Улсын төсөв төлбөрийн баланс дээр эргэж, Монгол Улсыг эрсдэлтэй, тогтворгүй, найдваргүй зээлдэгч гэж үзэж эхэллээ гэсэн үг. Эндээс хэн ч хожихгүй. Засгийн газраа өөрчилсөн ч гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэл буурч тэд Монгол Улсыг тогтворгүй гэж үзсэнээр төлбөр, зардал нь ард иргэдийн нуруун дээр ирнэ” гэжээ. Түүний хэлснээр “Гадаадын хөрөнгө оруулагчид Монгол Улсын Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга, Сангийн сайд, гишүүд хэн байна гэдгийг мэдэхгүй. Мэдэх ч албагүй. Тэдэнд улс төрийн тогтвортой байдал хэрэгтэй” гэжээ. 

Баримт-3.  УИХ-ын гишүүн асан эдийн засагч Р.Амаржаргал: “Засгийн газрыг огцруулах сургаар гадаадын хөрөнгө оруулагчид хүлээлтийн байдлалд ороод эхэлчихлээ. Шууд хөрөнгө мөнгөө татаад явчихдаггүй юмаа гэхэд  юу болох бол, улс төр нь цаашдаа яах бол гэсэн эргэлзээ болгоомжлол үүсчихлээ. Аливаа юм тодорхой, чиг хандлага нь тодорхой болтол гадаадын хөрөнгө оруулагчид хараад хүлээгээд сууна. Хараад сууна гэдэг чинь хугацаа алдана гэсэн үг. Эдийн засагт хугацаа алдана гэдэг чинь мөнгө эргэхгүй байна, зогсчихно гэсэн үг. Энэ хамгийн муу үзүүлэлт л дээ” гэжээ.

Ийнхүү Засгийн газрыг огцруулах сургаар Монголын эдийн засагт сөрөг дохио ирж эхлээд байна. Үүнээс, алдсан агшин бүрээс ямар хор хохирол амсч байгааг тооцож гаргах учиртай биз ээ. 

М.Нэргүй

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ