Улс төрийн намууд төрийн албыг зардаг лангуу болж хувирсан гэж онцлов

намууд.jpg  Улс төрийн намууд төрийн албыг зардаг лангуу болж хувирсан гэж онцлов

Сонгуулийн санхүүжилтийн ил тод байдал, хяналтын талаар тавдугаар сарын 5-ны өдөр Влүү Скай зочид буудлын Топаз танхимд сэтгүүлчдэд  зориулж Нээлттэй нийгэм форумаас мэдээлэл хийсэн юм.  

Энэ үеэр хуульч Д.Миеэгомбо “Улс төрийн болон сонгуулийн санхүүжилтийн өнөөгийн тогтолцоо, нөхцөл байдал”, Аляскийн их сургуулийн профессор, Жон Дафи “Сонгуулийн санхүүжилтийг тайлагнах олон улсын туршлага”, Нээлттэй нийгэм форумын Засаглалын хөтөлбөрийн менежер Д.Энхцэцэг “Монгол Улсын Сонгуулийн тухай хуульд заасны дагуу сонгуулийн санхүүжилтийг бүрдүүлж, тайлагнаж буй тогтолцоо, тулгамдаж буй асуудал” зэрэг сэдвээр илтгэл тавьж, мэдээлэл өгсөн.

 Хуульч Д.Миеэгомбо энэ үеэр ярихдаа “Улс төрийн намуудын орж байгаа орлого, санхүүжилтийн эх үүсврүүдийн ил тод байдал  ялангуяа МАН-ын хувьд бүдэг байна. Өнөөдрийн улс төрийн тогтолцоог амьд байлгаж, хөдөлгөж байгаа бидэнд харагддаггүй, мэдэгддэггүй мөнгөн урсгал байгаа. МАН, АН хоёр өнөөдөр мөрийтэй тоглох, бооцоо тавих хэлбэр рүү орж, энэ хоёр намын мөнгөн урсгал, санхүүжилт ийм байдлаар оршиж байгаа нь нууц биш. Өнөөдрийн улс төрийн намууд ийм хэлбэр дээр тогтож байна. Санхүүжилтийн эрх зүйн орчин ерөнхий томъёололтой. Энэ нь улс төрийн удирдлага, улс төрийн санхүүжилтийн тогтолцоог  зохицуулж байгаа эрх зүйн орчны  ерөнхий байдал хоёрын хооронд яаж зохион байгуулж, үймүүлж болох уу гэдэг ийм өргөн орон зайнд явагдаж байна. Ийм тогтолцооны хүрээнд санхүүжилт, ялалт, дараагийн хуваарилалт, албан тушаалын наймаа бүгд явж байна. Нөгөө талаас улс төрийн намууд төрийн албыг зардаг лангуу болж хувирсан. Энэ нь санхүүгийн механизмтай далд сэжмээр холбоотой. Жишээ нь Сонгуулийн үеэр  М.Энхболд даргын ярьсан бичлэг гүтгэлэг гэж ярьцгаадаг ч үнэндээ ортой л зүйл.” гэж Монголын улс төрийн эмгэнэлийн талаар онцолсон юм.

 Профессор Жон Дафи сонгуулийн санхүүжилтийг яаж  ил тод тайлагнаж байгаа талаар Монголд хэрэгтэй байж болох талаас нь дөрвөн улсын жишээгээр тайлбарласан. АНУ, Австрали, Канад, Герман Улсын сайн, муу жишээнээс татав. Сонгуулийн компанит байдлын ил тод байдлыг хянах нь илүү чухал гэдгийг онцлов. Түүний ярьснаар АНУ-ын сонгуулийн санхүүжилт, хяналт, олон нийтэд өгч байгаа мэдээлэл Канад, Герман, Австрали Улстай харьцуулахад илүү ил тод, нээлттэй, тодорхой байдаг аж. АНУ-ын хувьд нэр дэвшигчдийн санхүүжилтийн асуудал сонгуулийн дүн гарахаас өмнө олон нийтэд ил тод болж байсан бол Австрали, Канад, Герман зэрэг улсуудын хувьд сонгуулийн дүн гарснаас хойш мэдээллээ олон нийтэд дэлгэдэг байна.

Ер нь сонгуульд нэр дэвшигч улс төрч санхүүжилтээ ил тод болгосноор хардалт, сэрдэлтээс хамгаалж, тэр нь улс төрчдөд бас ашигтай байдаг байна. Сонгуулийн тухай хуулинд санхүүжилтийг ил тод байлгах бүх нөхцөл байдаг. Жишээ нь, Австрали Улсын сайн тал нь санхүүгийн тайланг тогтмол хугацаанд ил тод байдлыг Сонгуулийн хуулиндаа зааж, мөрддөг байна. Санхүүгийн тайланд маш нарийн, хяналт тавих боломжтой байдаг бөгөөд нэг төгрөгийг ч яаж зарцуулсан нь харагддаг гэнэ. Тайланд нарийвчилсан мэдээлэл нь давхар орсон байдаг аж. Сөрөг тал нь гэхээр Монголт Улстай адил сонгуулийн бүх ажил болж дууссны дараа тайлан нь гардаг. Энэ нь шударга шийдвэр гаргахад нь тус дөхөм болж чаддаггүй юм байна.

 Б.Баярмаа

 

Мэдээ таалагдсан бол лайк дарна уу:

СЭТГЭГДЭЛ (0)

ШИНЭ МЭДЭЭ